درسی

هیات تحریریه:
دکتر ابوالفضل شیرودی
مهندس سمانه سادات مجمریان
مهدی وثو قمهر، فارعه بهرامی
نشانی سازمان:
شهرك غرب، انتهای خیابان دادمان )پونك باختری(
سازمان انرژ یهای نو ایران، ساختمان معاونت انرژی
تلفن: 3- 88084771
تلفن روابط عمومی: 88084726
گرافیک : پرویز مقدم
p.m.graphic@gmail.com
نیا زها و فرص تهای سرمای هگذاری جهانی
اخبار داخلی
اخبار خارجی
از میان برداشتن چال شهای سرمای هگذاری در
3 بخش انرژ یهای تجدیدپذیر
7
11
14
فهرست
3
Renewable Energy Organization of Iran
نقش کاهش دادن ریس کها و ساختار تأمین مالی
با هموار نمودن موانع سرمای هگذاری در بخش
انرژ یهای تجدیدپذیر، فرص تهای قابل توجهی در
اقتصاد جهانی بوجود خواهد آمد. انرژ یهای تجدیدپذیر
با ایفای نقش بسیار مهمی که در تأمین تقاضای انرژی
جهانی بازی م یکنند، باعث مقرون به صرف هترشدن این
فناور یها نیز م یشوند. انرژ یهای تجدیدپذیر به عنوان
جایگزینی برای سوخ تهای فسیلی، م یتواند پاسخگوی
مناسبی برای نگران یهای موجود در زمینه تغییرات آب
و هوای جهانی باشد. بر اساس تجزیه و تحلی لهای
آژانس بی نالمللی انرژ یهای تجدیدپذیر )آیرینا(، سهم
انرژ یهای تجدیدپذیر در سبد انرژی جهانی م یتواند
با استفاده از فناور یهای موجود تا سال 2030 میلادی
به دو برابر افزایش یابد. در این راستا ع الوه بر بهبود
بهر هوری انرژی، انتشار گازهای گلخان های تا حد
چشمگیری کاهش خواهد یافت و افزایش میانگین درجه
حرارت جهانی زمین زیر دو درجه سانتیگراد باقی خواهد
ماند. برای نیل و دستیابی به این اهداف، باید میزان
سرمای هگذاری در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر تا چند
سال آینده 2 برابر و تا سال 2020 میلادی به میزان 3 برابر
افزایش یابد. این میزان توسعه انرژ یهای تجدیدپذیر به
معنای افزایش میزان سرمای هگذار یهای اخیر در بخش
انرژ یهای تجدیدپذیر تا سال 2020 می الدی سالیانه در
حدود 500 میلیارد دلار م یباشد.
پس از آن سرمای هگذاری جهانی تا سال 2030 میلادی
باید سالیانه به 900 میلیارد دلار برسد كه از این میزان
سرمای هگذاری، تقریباً دو سوم در بخش تولید برق است
اما سرمای هگذاری در سایر بخ شها از جمله گرمایش و
حمل و نقل نیز باید به طور قابل توجهی توسعه و رشد
پیدا نماید. بازارهای در حال توسعه با سرعت رشدی
از میان برداشتن چال شهای سرمای هگذاری
در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر
مزایای دو برابر شدن سهم انرژ یهای تجدیدپذیر
4
سال نهم  شماره چهل و ششم
که تقاضای انرژی دارد، نیازمند بیشترین افزایش در
سرمای هگذاری م یباشند.
از آنجایی كه افزایش میزان بودجه دولتی بیش از
%15 در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر امری بعید به نظر
م یرسد، از این رو بیشترین سهم تأمین مالی پروژ ههای
تجدیدپذیر، از سوی بخش خصوصی باید صورت پذیرد
و موسسات سرمای هگذاری نظیر شرک تهای بیمه،
صندو قهای بازنشستگی و توسعه ملی م یتوانند نقش
بسیار اساسی را در این زمینه ایفا نمایند که بزرگترین
منبع مالی برای سرمای هگذار یهای بخش خصوصی
محسوب م یشوند و در مجموع بیش از 90 تریلیون دلار
کل دارایی این بخش تنها در کشورهای توسعه یافته قرار
دارد. سازمان همکار یهای اقتصادی و توسعه ) )OECD
تخمین زده است که در حدود 8/ 2 تریلیون دلار به صورت
سالانه برای سرمای هگذاری در بخش انرژ یهای پاک از
سوی شرک تهای بیمه و صندو قهای بازنشستگی در
دسترس خواهد بود.
موانع اساسی بازار و همچنین ذهنیتی که از ریسک
بالای سرمای هگذاری در این بخش وجود دارد، موجب
گردیده تا توسعه و تأمین مالی را برای انجام پروژ ههای
تجدیدپذیر محدود نماید. اگر چه کاهش هزین ههای
فناور ی انرژ یهای تجدیدپذیر به طور قابل توجهی از
هزین ههای سرمای هگذاری اولیه آنها کاسته است، ولی
همچنان تأمین مالی پروژ ههای تجدیدپذیر با سخت یهای
بسیار زیادی در بسیاری از نقاط جهان روبرو م یباشد و
همین امر موجب گردیده تا هزین ههای سرمای هگذاری
اولیه افزایش یافته و با افزایش ریسک و موانع در بازار
همراه شود. شناخت پروژ ههای جذاب و دسترسی به
سرمای هگذاری اولیه، همیشه برای انجام پروژ ههای
تجدیدپذیر جزء موانع اصلی محسوب شده است.
ریس کهای پروژ هها م یتوانند به شک لهای مختلف
نمایان شوند که از آن جمله م یتوان به ریس کهای
سیاسی و قانونی، ریس کهای موجود در خطوط انتقال
و شبکه سراسری، ارز، نقدینگی، میزان بهره و همچنین
ریسک موجود در منابع اشاره نمود که این ریسک
موجود در منابع بیشتر برای منابع زمین گرمایی مصداق
دارد. سیاس تگذاران، موسسات مالی و سرمای هگذاران
توانستند بوسیله ابزارهایی قوی جهت کاهش هزینه
ریس کهای سرمای هگذاری و افزایش میزان دسترسی به
منابع مالی برای پروژ ههای تجدیدپذیر، طراح یهایی را
انجام دهند. گزین ههای ذکر شده مجموع های از اقدامات،
ابزارها و سیاس تهایی است که از ترکیب آنها م یتوان در
این راستا استفاده نمود.
توانمندسازی سیاس تها منجر به ایجاد محی طهای
سرمای هگذاری پایدار و قابل پی شبینی م یگردد و کمک
م ینماید تا بر موانع موجود غلبه نموده و درآمدهای
حاصل از این قبیل پروژ هها قابل پی شبینی گردد.
خدمات فنی و تأمین مالی از همان ابتدای چرخه پروژ هها
5
Renewable Energy Organization of Iran
جهت فراهم آوردن سرمای هگذاری مورد نیاز بسیار حائز
اهمیت م یباشد. این عوامل باعث خواهند شد تا توسعه
پروژ هها افزایش یابد. ایجاد مداخ الت غیرمالی از جمله
اهمیت دادن به موضوعاتی از قبیل زیست محیطی نیز
م یتوانند نقش تسهی لدهند های برای انجام پروژ هها
داشته باشند. ابزارهای مبتنی بر پرداخ تهای متوالی
مانند اعطای وام م یتواند به موسسات تأمین مالی
محلی نیز کمک نماید تا بر موانع کلیدی به خصوص
عدم دسترسی کافی به سرمای هگذاری اولیه و تجارب
کمی که در تأمین مالی برای انجام پروژ ههای تجدیدپذیر
وجود دارد، غلبه نماید.
یکی از نکات بسیار مهمی که برای سرمای هگذار یهای
بخش خصوصی بسیار حائز اهمیت بوده، دسترسی به
ابزارهای موثر جهت کاهش ریس کها م یباشد و یکی از
این ابزارها، موسسات تأمین مالی بخش دولتی م یباشد
تا میزان ریس کهای سرمای هگذاری برای بخش خصوصی
کمتر شود چرا که تأمین مالی از سوی بخش دولتی با
ابزارهای کاهنده ریسک دیگری از جمله ضمان تنام هها،
خدمات ارزی و امکانات نقدینگی همراه م یباشد. با این
روش به توسعه سرمای هگذاری در بخش خصوصی کمک
خواهد شد تا در آینده به کاهش میزان سرمای هگذاری
از جانب موسسات دولتی و عمومی منجر گردد. به
عبارت دیگر اگر سازما نها، صندو قها و موسسات
دولتی در ابتدای امر سرمای هگذاری در بخش انرژ یهای
تجدیدپذیر و به خصوص در کشورهای در حال توسعه،
به سرمای هگذاران بخش خصوصی جهت تأمین مالی
پروژ ههای خود کمک نمایند، این امر موجب م یشود
تا میزان ریسک سرمای هگذاری در این زمینه تا حد
قاب لتوجهی کاهش یافته و اعتماد بخش غیردولتی
برای تأمین مالی این نوع پروژ هها بیشتر شده و در
آینده به طور کامل توسعه این بخش در دست بخش
خصوصی قرارگیرد. باید به این نکته توجه داشت که
موسسات دولتی که در ابتدای امر، تأمین مالی پروژ هها
را برعهده م یگیرند به منظور کاهش میزان ریسک،
نیازمند روشهای ساد های نظیر کاهش دادن هزین ههای
معام الت، بکارگیری قیمتهای تشویقی داخلی و از همه
مهم تر قرار دادن اهداف بلندمدتی )که تنها مختص
پروژ ههای انرژ یهای تجدیدپذیر م یباشد( هستند. برای
اینکه بتوان میزان سرمای هگذاری را در بخش انرژ یهای
تجدیدپذیر گسترش داد، پروژ ههای مربوط به این بخش
م یبایست دسترسی بهتر و آسا نتری به سرمای هگذاران
بزرگ و اساسی داشته باشند. ساختار درست امور مالی
م یتواند منجر به افزایش حجم سرمای هگذاری شود و
همزمان با کاهش هزین هها نیز همراه گردد. از سوی
دیگر باید به این نکته نیز توجه داشت که هد فگذاری
برای انجام پروژ هها م یتواند نقش تسهی لکنند های را
ایفا نماید و منجر به بلوغ سرمای هگذاری شود. ابزارهایی
که مبتنی بر وا مها نظیر اعطای وا مها با بهره پایین
برای پروژ ههای انرژهای تجدیدپذیر م یباشند، قادر
خواهند بود تا به چال شها و مشکلاتی که در حال
حاضر موسسات تأمین مالی با آن روبرو هستند، غلبه
نمایند. از دیگر سوی اعطای این وا مها باعث م یگردد
تا ع الوه بر انجام شدن این نوع پروژ هها، تجارب زیادی
نیز در این زمینه کسب گردد و ریس کهای پروژه تا
حد بسیار زیادی برای انجام پروژ ههای بعدی کاهش
یابد. دسترسی به ابزارهای موثر و مناسب جهت کاهش
ریسک نیز م یتواند برای سرمای هگذاری بخش خصوصی
بسیار حائز اهمیت باشد. موسسات تأمین مالی دولتی
با استفاده از فراهم آوردن ابزارهای مناسب برای کاهش
ریسک پروژ ههای بخش خصوصی باعث م یشوند تا
انجام این پروژ هها تا حدود زیادی تسهیل شده و امنیت
لازم را پیدا کنند. از جمله این ابزارها م یتوان به انواع
ضمانت نام هها، ابزارهای کیفیت خدمات ارز و امکانات
ذخیره نقدینگی اشاره نمود.
6
سال نهم  شماره چهل و ششم
-1 انجام پروژ ههای پیشرفته تجدیدپذیر از شروع تا بلوغ سرمایه گذاری
• حمایت برای آماد هسازی پروژه های تجدیدپذیر از طریق ظرفیت سازی و اختصاص کمک های مالی
• تسهیل تعامل بین توسعه دهندگان و سرمای هگذاران پروژه )استفاده از پلت فرم هایی مانند آژانس آیرینا(
-2 تعامل میان موسسات مالی محلی در تأمین مالی انرژ یهای تجدیدپذیر
• توسعه منابع اختصاص داده شده و ایجاد ظرفیت در میان موسسات مالی محلی
• طراحی و پیاده سازی امکانات در اعطای وام برای انجام پروژ ههای انرژی های تجدیدپذیر
-3 کاهش ریسک سرمایه گذاری به منظور جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی
• ایجاد روش کارآمد و تغییر مسیر برای مشوق های نهادی که منجر به ایجاد فعالیت بیشتر و همچنین ابزار
کاهش ریسک می شود.
• توسعه ابزارهای کاهش ریسک، ساختارها، اعطای وام و امکانات برای تولید انرژی و کاهش ریسک در بازارهای
نوظهور.
-4 بسیج بیشتر سرمایه گذاری در بازار سرمایه
• ایجاد اسناد و مدارک برای استانداردسازی پروژه ها، برگزاری مناقصه ها و عقد قراردادها و فرآیندهای تسهیل
پروژه.
• گسترش پروژه ها
• توسعه سیاس تها و دستورالعم لها برای انتشار اوراق قرضه سبز
-5 ایجاد امکانات به منظور افزایش میزان سرمایه گذاری در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر
• ایجاد امکانات مالی به منظور کاهش ریسک سرمای هگذاری و پشتیبانی از ساختار مکانیزم های مالی طراحی شده
در این زمینه
• استفاده از منابع تامین مالی مختلف از جمله صندو قهای اقلیم به منظور تأمین مالی پروژه های تجدیدپذیر در
سطح ملی و بین المللی
پنج حوزه فعالیت
که م یتواند منجر به افزایش میزان سرمای هگذاری در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر شود:
7
Renewable Energy Organization of Iran
هدایت سرمای هگذاری در حوزه انرژی به سمت
انرژ یهای تجدیدپذیر، به توسعه پتانسی لهای بالقوه این
نوع انرژ یها برای ثبات تغییرات اقلیمی کمک شایانی
خواهد داشت. در این راستا فعالی تهای وسیعی تا
سال 2020 می الدی مورد نیاز است که باعث م یشود
سرمای هگذاری در زمینه انرژ یهای تجدیدپذیر در تمامی
بخ شهای مربوط به آن از 500 میلیارد دلار در سال پیشی
بگیرد. در خ الل سا لهای 2020 تا 2030 می الدی باید
میزان سرمای هگذاری حتی رشد بیشتری از خود نشان
دهد و به مبلغ 900 میلیارد دلار به صورت سالیانه برسد.
طبق روند معمولی انتظار م یرود که سرمای هگذاری در این
بخش در همین سطح باقی بماند.
در حوزه برق منابع انرژ یهای تجدیدپذیر همچنان
بیشترین میزان سرمای هگذاری را به خود اختصاص خواهد
داد، اما مصرف کنندگان نهایی نیازمند به دریافت توجه
بیشتری م یباشند. تجزیه و تحلی لهای آیرینا نشان
م یدهد که سرمای هگذاری سالیانه در سطح جهانی در
بخش برقی این قبیل از انرژ یها م یبایست حداقل تا
سال 2030 می الدی به 600 میلیارد دلار برسد. ب همنظور
برطرف نمودن ناپایداری در سیستم انرژی، سرمای هگذاری
سالیانه از زمان حال تا سال 2020 میلادی م یبایست به
مبلغ 410 میلیارد دلار برسد که نسبت به سطح کنونی
133 میلیارد دلار بیشتر م یباشد.
برق حاصل از انرژی بادی و خورشیدی با
سرمای هگذاری در حدود 140 میلیارد دلار به ازاء هر سال،
همچنان فناور یهای پیشرو جهت سرمای هگذاری در بخش
نیا زها و فرص تهای
سرمای هگذاری جهانی
8
سال نهم  شماره چهل و ششم
انرژ یهای تجدیدپذیر تا سال 2020 می الدی باقی خواهند
ماند. سرمای هگذاری در زمینه فنآور یهایی نظیر زیست
توده، زمین گرمایی، امواج و اقیانوسی که به بلوغ کمتری
رسیده اند نیز انتظار م یرود سرعت بیشتری در مقایسه با
سطح کنونی داشته باشند.
آسیا، اروپا و آمریکای شمالی همچنان به هدایت بازار
انرژ یهای تجدیدپذیر ادامه خواهند داد
در سالهای آتی بزر گترین سهم سرمای هگذاری جهانی
در بخش برق انرژ یهای تجدیدپذیر توسط آسیا خواهد
بود که تا سال 2020 می الدی سالیانه در حدود 178
میلیارد دلار خواهد رسید. به دنبال آن اتحادیه اروپا
با 77 میلیارد دلار و آمریکای شمالی و منطقه کارائیب
با 55 میلیارد دلار در جایگا ههای بعدی قرار م یگیرند.
سریع ترین میزان افزایش در صحرای آفریقا خواهد بود
که در مقایسه با سال 2014 می الدی به 6 برابر خواهد
رسید، همچنین انتظار م یرود در منطقه خاورمیانه و
آفریقای شمالی این افزایش به حدود 3 برابر برسد.
استراتژ یهای سرمای هگذاری در بخش برق
به منظور غلبه بر چالش سرمای هگذاری و اطمینان از
رشد سریع آن در بخش انرژ یهای تجدیدپذیر تا سال 2030
9
Renewable Energy Organization of Iran
می الدی تامین مالی دولتی به عنوان یک کاتالیزور برای
فعال سازی سرمای هگذاری بخش خصوصی حائز اهمیت
باقی خواهد ماند. تامی نهای مالی دولتی نیاز به افزایش
دارند، اما همچنان بخش عمده سرمای هگذار یهای جدید
در زمینه انرژ یهای تجدیدپذیر م یبایستی که از جانب
بخش خصوصی باشد. تجزیه و تحلی لهای آیرینا نشان
م یدهد که میزان سهم سرمای هگذار یهای دولتی 15 %
باقی خواهد ماند، که همچنان افزایش پایداری را در
میزان سرمای هگذاری مورد نیاز در بخش برق انرژ یهای
تجدیدپذیر را از خود نشان م یدهد. سیاست مداران،
اصلی ترین سهام داران موسسات دولتی از جمله
موسسات توسعه تامین مالی و تامین مالی اقلیم و بانک
سبز م یباشند که نقش اساسی برای پیاده سازی اهداف
انرژ یهای تجدیدپذیر را بر عهده دارند.
به منظور فعال سازی سرمای هگذاری بخش خصوصی
و پر نمودن چال شهای سرمای هگذاری بخش برق،
استراتژ یهای موثری مورد نیاز م یباشد تا سرمای هگذاری
تا سال 2020 می الدی را به 133 میلیارد دلار به صورت
سالیانه برساند. این استراتژ یها عمدتا متمرکز بر روی
ابزارهای کاهش ریسک و تامین مالی خواهند بود تا
بتوانند را ههای توسعه پروژ هها را که هم اکنون با مشکلاتی
از قبیل تامین مالی مواجه هستند برطرف نمایند.
همچنین این استراتژ یها که شامل بازیگران خصوصی و
دولتی م یباشند به سازمان دهی برای هر یک از فازهای
پروژ ههای تجدیدپذیر همانند برنامه ریزی، احداث و بهره
برداری نیازمندند. پیاده سازی موفقیت آمیز م یتواند به
توسعه اهداف انرژ یهای تجدیدپذیر کمک نماید.
تصمیم گیر یهایی که امروز برای سرمای هگذاری گرفته
م یشود، م یتواند راهگشای سیست مهای برقی و کاهش
انتشار گازهای گلخانه ای برای همه ده هها باشد. در کوتاه
مدت تمرکز بیشتر باید بر روی فاز برنامه ریزی صورت
پذیرد تا اطمینان حاصل گردد که پروژ ههای جذابی در
زمینه انرژ یهای تجدیدپذیر وجود دارد. استراتژ یها در
این فاز م یبایستی بر روی موارد زیر متمرکز باشند:
• افزایش مشارک تهای تامین مالی دولتی/خصوصی
• افزایش مکانیز مهای کاهش ریسک موجود
• استفاده از مکانیزم تامین مالی بلندمدت و ساختارهایی
برای تامین مالی مجدد
10
سال نهم  شماره چهل و ششم
نتیجه گیری
▪ به منظور کاهش انتشار گازهای گلخانه ای با استفاده
از افزایش ظرفیت انرژ یهای تجدیدپذیر تا سال 2030
می الدی، باید میزان سرمای هگذاری در این حوزه به طور
قابل توجه و با سرعت افزایش یابد. بر اساس مطالعات
انجام شده توسط آژانس بین المللی انرژ یهای تجدیدپذیر
، سرمای هگذاری جهانی در حوزه انرژ یهای تجدیدپذیر به
صورت سالیانه در مقایسه با سطح کنونی باید دو برابر
شود. این میزان سرمای هگذاری باید به میزان 500 میلیارد
دلار در این بازه زمانی تا سال 2020 میلادی برسد. قابل
ذکراست که میزان سرمای هگذاری در آینده از این رقم هم
بیشتر شده و میانگین سالیانه آن به رقم 900 میلیارد دلار
بین سا لهای 2021 و 2030 می الدی خواهد رسید.
▪ اکثر این سرمای هگذار یها در بخش برق خواهد بود،
که عمدتا به دلیل افزایش میزان تقاضا در مناطقی از
جمله آسیا، اروپا و آمریکای شمالی است. تامین مالی
دولتی نمی تواند پاسخگوی افزایش این میزان از تقاضا
باشد، ازین رو تنها راه حل موجود، سرمای هگذاری بخش
خصوصی با توجه به این میزان تقاضا است.
دو برابر نمودن سهم انرژ یهای تجدیدپذیر در سبد
انرژی جهانی با توجه به میزان افزایش تقاضا تا 15 سال
آینده، از منظر اقتصادی و فنی توجیه پذیر خواهد بود.
سرمای هگذاری جهانی در حوزه انرژ یهای تجدیدپذیر در
طول دهه گذشته شاهد حرکتی پایدار بوده است. این
میزان سرمای هگذاری در سال 2014 میلادی به میزان 270
میلیارد دلار رسیده است.
در بازارهای نوظهور، افزایش فرص تهای سرمای هگذاری
قابل پیش بینی م یباشد. اروپا و آمریکای شمالی بیشترین
میزان سرمای هگذاری در این حوزه را تا به امروز داشته اند،
اما قابل ذکر است که میزان سرمای هگذاری در بازارهای در
حال توسعه از جمله آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین با رشد
بسیار خوبی مواجه بوده است. بسیاری از این بازارها،
تجربه رشد بسیار سریع را در میزان تقاضای انرژی تجربه
نموده اند و در این میان انرژ یهای تجدیدپذیر اهمیت
بسیار زیادی را در تامین میزان تقاضا در سبد انرژی پیدا
کرده است.
اخبارداخلی
11
Renewable Energy Organization of Iran
با عنایت به برنام ههای وزارت نیرو جهت تشویق
سرمای هگذاران بخش خصوصی و بالا بردن انگیزه آنها
برای سرمای هگذاری در نیروگا ههای تجدیدپذیر و از سوی
دیگر ایجاد بستر مناسب در خصوص تنوع بخشی هر
چه بیشتر به سبد انرژی در كشور و توسعه ظرفیت برق
تولیدی از منابع انرژ ی تجدیدپذیر در طول برنامه ششم
توسعه تا میزان پنج هزار مگاوات، ابلاغیه ای در تاریخ ۱۹
اردیبهشت 1395 توسط وزیر محترم نیرو صادر گردید که
برق تولیدی از مولدهای مختص مشترکین برق و تا سقف
ظرفیت انشعاب آنها، طی قرارداد خرید تضمینی 20 ساله
خریداری گردد.
در این راستا جلسه مشترکی میان سازمان انرژ یهای
نو ایران و سازمان صنایع کوچک و شهر کهای صنعتی
جهت عقد تفاهم نامه همکاری در تاریخ 15 آبان ماه با
حضور مدیران عامل هر دو سازمان در محل سازمان
انرژ یهای نو ایران برگزار گردید. این جلسه با حضور
آقایان دکتر صادق زاده مدیرعامل محترم سانا، مهندس
یزدانی معاون محترم وزیر صنعت، معدن و تجارت و
مدیرعامل محترم سازمان صنایع کوچک و شهرکهای
صنعتی و معاون ایشان آقای مهندس محمدزاده و نیز
آقای مهندس محمدنژاد معاون برنامه ریزی و توسعه سانا
و همچنین د هها نفر از نمایندگان شرکتهای صنعتی از
سراسر کشور برگزار گردید. طی این جلسه آقای دکتر
صادق زاده و مهندس یزدانی به ایراد سخنرانی پرداختند
و پس از آن، تفاهم نامه مشترک توسط طرفین امضاء
گردید.
آقای دکتر صاد قزاده در سخنرانی خود ضمن
خوشامدگوی به حضار و ابراز خرسندی از امضای این
تفاهم نامه گفتند: وزارت نیرو و وزارت صنایع و معادن در
بحث انرژی و صنعت لازم و ملزوم یکدیگرند، بدین معنی
که بدون مصرف کننده صنعتی، تولید برق معنی ندارد و
بدون تولید برق نیز نیروگاه صنعتی شکل نمی گیرد. در
حال حاضر شکل و صورت تولید برق اندکی تغییر کرده و
تا سال 2030 و 2050 میلادی شیو ههای تامین برق در دنیا
به کلی تغییر خواهد کرد. وی با اشاره به این که کشور
دانمارک 40 % برق مورد نیاز خود را از منابع تجدیدپذیر
تامین م ینماید، اضافه نمود که تولید برق از نیروگا ههای
بزرگ و توزیع و انتقال آن به شرک تها و صنایع کوچک
و پراکنده، جای خود را به تولید برق در محل مصرف
داده است. در ادامه همچنین ایشان اشاره داشتند که
امروزه در دنیا سوخت فسیلی هزینه ای بالای 8 سنت
دارد در حالی که هزینه تامین برق توسط تجدیدپذیرها
به زیر 3 سنت م یرسد. مجلس شورای اس المی برای
جبران اثرات شدید سوخ تهای فسیلی و یارانه ای که به
عقد تفاهم نامه میان سازمان انرژ یهای نو ایران و
سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی
12
سال نهم  شماره چهل و ششم
تجدیدپذیرها داده م یشود 2 قانون وضع کرده است که
جذابی تهای بسیاری برای تجدیدپذیرها به همراه دارد؛
یکی قانون اصلاح الگوی مصرف و دیگری قوانین حمایتی
مندرج در برنامه 5 ساله ششم توسعه کشور، که طی آن
برای هر کیلووات ساعت برق مصرفی، عوارض برق) 30
ریال(در قبوض مشترکین در نظر گرفته شده که در متن
قانون با صراحت آمده که این عوارض م یبایست صرفا
برای توسعه شبکه سراسری از طریق تامین برق تجدیدپذیر
استفاده گردد.
در راستای برنامه اقتصاد مقاومتی، مدیرعامل سانا در
ادامه صحب تهای خود تصریح نمود که تا پایان سال
جاری 100 مگاوات نیروگاه جدید و در سال آینده نیز 300
مگاوات نیروگاه اضافه خواهد گردید. وی همچنین تاکید
نمود در شرایط فعلی ترجیح این است که نیروگا ههای
کوچک )پشت بامی( احداث شود و انرژی مورد نیاز در
محل مصرف تامین گردد. همچنین پیشنهاد ما اینست
که اعتماد شرک تها و صنایع کوچک به جایی برسد که
کارخانجات صنعتی به سمت دو محصولی شدن پیش
روند، یعنی از یک سو محصولات مورد نظر خود را تولید
نمایند و از سوی دیگر برق مورد نیاز را از طریق سلولهای
خورشیدی در مجاورت و یا پشت بام واحدهای خود با
استفاده از نیروی طبیعی خورشیدی تامین نمایند.
آقای مهندس یزدانی نیز ضمن تقدیر از برگزاری این
جلسه و با اشاره به اهمیت همکاری این دو سازمان،
اع الم داشتند که این همکاری دو جانبه هم به نفع
سرمایه گذاران و تولیدکنندگان داخل کشور بوده و
هم موجب رقابت پذیری در عرضه محصولات و کاهش
قیمتها و نیز صیانت از حفظ محیط زیست خواهد بود.
بالطبع آن در ادامه صحب تهای خود خاطر نشان نمود:
در کشور بیش از 952 شهرک و ناحیه صنعتی و منطقه
ویژه اقتصادی وجود دارد که وزارت صنایع مجری 9
منطقه ویژه اقتصادی و در حدود 45 شهرک و ناحیه
صنعتی است. در 780 شهرک و ناحیه صنعتی و منطقه
ویژه اقتصادی، زمی نها را در قالب حق انتفاع واگذار
کرده ایم. ظرفیتی که تاکنون در مجموعه شهر کها و
نواحی صنعتی کشور تامین شده 7644 مگاوات است و
آنچه مورد نیاز است بالغ بر 17 هزار مگاوات م یباشد که
نزدیک به 9500 مگاوات فقط در داخل شهر کها کسری
ظرفیت داریم.
وی با اشاره به این نکته افزود: ایران از دهه 70 شمسی
استفاده از انرژ یهای تجدیدپذیر را مورد توجه قرار داده و
عقد این تفاهم نامه در راستای حمایت از بخش صنعت و
سرمایه گذاران خواهد بود.
مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهر کهای
صنعتی، در پاسخ به این سوال که با توجه به پتانسیل
ایجاد شده برای خرید تضمینی برق با تعرف ههای قابل
توجه و بستری که وزارت صنعت در شهر کهای صنعتی
ایجاد نموده است، پیش بینی و توصیه شما در توسعه
تجدیدپذیر چیست؟ گفت: انرژ یهای نو تاکنون دو دهه
است که در ایران آغاز شده و متاسفانه استقبال چشمگیری
از آن بعمل نیامده است چون برق تولیدی از منابع فسیلی
ارزان و دسترسی و تامین آن آسان بوده و سرمایه گذاران
کمی به آن روی آورده اند ولی در چند سال اخیر استقبال
برای استفاده از این منابع انرژی بیشتر شده است. در
حوزه انرژ یهای بادی و خصوصا خورشیدی نیز که اخیرا
مورد توجه سرمایه گذاران قرار گرفته تاکنون متقاضیان
متعددی اظهار علاقمندی جهت تامین انرژی مورد نیاز
خود را از این منابع نموده اند.
وی در ادامه اشاره کرد که پیش از این بیشتر تمرکز
بر روی نیروگا ههای گازی و CHP بوده و به انرژی بادی
به صورت محدود و به انرژی خورشیدی توجه کمتری
شده است. اما با توجه به اینکه ایران بر روی کمربند
خورشیدی قرار گرفته سعی بر آن است که از این انرژی
استفاده بیشتری شود، که با توجه به امضای این تفاهم
نامه، قوانین و مقررات اداری لازم، زمینه را برای استقبال
از انرژ یهای تجدیدپذیر )به خصوص خورشیدی( فراهم
خواهد نمود.
در ادامه این نشست آقای مهندس تقی پور، مدیر دفتر
برق روستایی سانا به ارائه پاورپوینتی در خصوص فرایند
خرید تصمینی برق تجدیدپذیر به نمایندگان شهر کهای
صنعتی پرداخت و همچنین آقایان مهندس محمدزاده
معاون فنی سازمان صنایع کوچک و شهر کهای صنعتی
و مهندس محمدنژاد معاون برنامه ریزی و توسعه سانا به
سوالات حضار تحت عنوان کارگا ههای آموزشی در خصوص
تامین هزینه و... پاس خهای لازم را ارائه نمودند. در پایان
مقرر گردید تا جلسات تخصصی و توجیهی برای اجرای
فرایند احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در محل شهر کهای
صنعتی با هماهنگی سازمان صنایع کوچک و شهر کهای
صنعتی توسط دفاتر فنی مرتبط در معاونت فنی و اجرایی
سازمان انرژ یهای نو ایران، برگزار شود.
13
Renewable Energy Organization of Iran
مراحل احداث پروژه نیروگا ههای فتوولتائیک شرکت
ماد راه ابریشم در تاریخ پنجم آبان ماه سال جاری،
مورد بازدید کارشناسان سازمان انرژ یهای نو ایران قرار
گرفت. این نیروگا هها با سرمای هگذاری شرکت دایسک
آلمان و توسط شرکت ماد راه ابریشم در استان همدان
در حال احداث م یباشند و شامل دو نیروگاه 7 مگاواتی
)به صورت تجمعی 14 مگاوات( است که یکی از آنها در
سایت "احیایی" در 40 کیلومتری شهر همدان و دیگری
سایت "اس المیه" در 15 کیلومتری این شهر قرار دارد.
طی این بازدید که توسط همکاران دفاتر بودجه
و کنترل پروژه و دفتر برق روستایی سانا انجام شد،
مشخص گردید فعالی تهای عملیاتی در این دو سایت
آغاز گردیده و این دو نیروگاه مراحل فنس کشی را به
پایان رسانده و اکنون مراحل نصب پای ههای استراکچر
توسط تیم پیمانکار آلمانی و بلغارستانی در آنها در حال
اجرا م یباشد و نیز اعلام گردید که تجهیزات مورد نیاز
دیگر شامل سلولها و اینورتر نیز به تدریج وارد کشور
خواهند شد.
شرکت دایسک آلمان که با همکاری 4 سرمای هگذار
تاسیس شده، در حدود 12 سال است که در حوزه
فتوولتائیک فعالیت داشته و تاکنون در سراسر
آفریقای شمالی و اروپا نیروگاه ساخته است. به گفته
مهندس سامری مدیرعامل این دو نیروگاه که خود
نیز از سهامداران شرکت مذکور است، پس از اعلام
تعرفه های جدید برای خرید تضمینی برق توسط وزیر
محترم نیرو این شرکت تصمیم به سرمایه گذاری در
حوزه تخصصی خود در ایران نمود که پس از اخذ
مجوزها و انجام مطالعات احداث پروژه خود را در
همدان آغاز نمود.
شایان ذکر است که شرکت ماد راه ابریشم در این
بازدید اع الم نمود که دو نیروگاه خود را تا پایان سال
جاری راه اندازی خواهد کرد که به صورت تجمعی این
اولین نیروگاه با ظرفیت 14 مگاوات در حوزه فتوولتائیک
در کشور م یباشد.
راه اندازی نیروگاه ۱۴ مگاواتی خورشیدی شرکت ماد راه ابریشم تا پایان امسال
اخبارخارجی
14
سال نهم  شماره چهل و ششم
به تازگی در یکی از شهرهای شمالی لهستان، جاده
ای مخصوص که به واسطه نور خورشید تمام طول
شب به رنگ آبی روشن می درخشد برای علاق همندان
به دوچرخه سواری ایجاد شده است.
دانشمندان یک شرکت ساخت و ساز ساختمان
در شمال لهستان با استفاده از لومینوفور )یک ماده
مصنوعی( که با جذب اولیه نور خورشید آن را باز
می تاباند، یک مسیر 100 متری دوچرخه سواری
منحصر به فرد را ساخته اند. به گفته سرپرست این
تیم تحقیقاتی، ماده ای که برای این مسیر استفاده
شده بیش از 10 ساعت نورانی خواهدبود؛ یعنی این
جاده می تواند تمام طول شب پرتو افکنی نموده
و روزها مجدد شارژ گردد. ظاهراً این ماده جدید
می تواند رنگ های متنوعی را از خود متصاعد کند اما
طراحان رنگ آبی را برای نمایان شدن بهتر در شب
انتخاب کرده اند.
این شرکت برای ساخت چنین جاده درخشان و
زیبایی، از مسیر دوچرخه سواری Starry Night که
توسط هنرمندی در حدود 100 کیلومتری جنوب شهر
آمستردام در کشور هلند ساخته شده بود، الهام گرفته
اند؛ اما در آمستردام از لامپ های LED که انرژی خود
را از پنل های خورشیدی می گیرند، استفاده شده بود
درحالی که نمونه لهستانی این جاده یک گام فراتر
نهاده است؛ این مسیر دوچرخه سواری خودکفا بوده
و مستقیماً از نور خورشید تغذیه می نماید. البته این
مسیر دوچرخه سواری آبی درخشان هنوز در مرحله
آزمایشی قرار دارد و معلوم نیست که مواد به کار رفته
در آن تا چه میزان عمر مفید داشته باشند، ولی به
نظر می رسد روش فوق العاده ای برای افزایش ایمنی
مردم به هنگام دوچرخه سواری در شب فراهم شده
است.
Odditycentral :منبع
یک مسیر دوچرخه سواری عجیب و نورانی در لهستان
15
Renewable Energy Organization of Iran
مقامات وزارت انرژی دبی اخیرا اعلام نموده اند که به دنبال ساخت
بزرگترین نیروگاه دریافت کننده مرکزی خورشیدی به ظرفیت ۱۰۰۰
مگاوات تا سال 2020 میلادی م یباشند. این ظرفیت تقریبا دو برابر
رکورد کنونی این نوع نیروگا هها است که قرار است در مراکش تا سال
۲۰۱۸ میلادی به ظرفیت 500 مگاوات ساخته شود. مدیرعامل انرژی و
آب دبی در این باره م یگوید این نیروگاه قرار است تا سال ۲۰۳۰ میلادی
به 5 برابر ظرفیت اولیه خود برسد، که به این ترتیب کشور امارات 25
درصد از کل انرژی مورد نیاز خود را از منابع انرژی پاک فراهم خواهد
نمود. اولین فاز این پروژه تا سال 2021 به ظرفیت 200 مگاوات توسط
بخش خصوصی راه اندازی خواهد شد.
www.energyhub.com :منبع
کشورهای معدودی در جهان این قابلیت را دارند که
تمام نیاز یک روز کاملشان به انرژی را از طریق انرژ یهای
تجدی دپذیر برآورده کنند که اکنون کشور اسکاتلند هم
به لیست این کشورها اضافه شده و به تازگی در یک روز
معادل ۱۰۶ درصد از نیاز خود به انرژی الکتریکی را از طریق
توربی نهای بادی تامین م ینماید. میزان برق تولیدی و
تزریقی به شبکه سراسری این کشور ب هوسیله توربی نهای
بادی به میزان 545 / 39 مگاوات ساعت م یباشد در حالی
که کل برق مصرفی این کشور 202 / 37 مگاوات ساعت بوده
است. تولید این مقدار انرژی در یک روز نشان م یدهد در
صورت توسعه این شیو هها م یتوان بخش قابل توجهی از
تقاضای انرژی در جهان را از طریق این نوع از انرژ ی برآورده
ساخت. در اروپا کشورهای مختلفی به این توانایی دست پیدا
کرد هاند. برای مثال کشور پرتغال موفق شده نیازش به انرژی
را در طول چهار روز از طریق انرژ یهای تجدی دپذیر برآورده
کند. پیش از آن نیز هلند ۱۴۰ درصد و آلمان ۹۵ درصد از
نیاز خود را برای یک بازه زمانی کوتاه با انرژی تجدیدپذیر
تامین کردند.
در این بین کاستاریکا هم رکورد جالبی دارد، این کشور
توانسته برای ۷۵ روز کامل همه نیازش را از طریق انرژ یهای
تجدیدپذیر برآورده کند. در حال حاضر کشورهای مختلفی
در جهان تلاش م یکنند جزء کشورهای این لیست شوند و
نیازشان به انرژی را از طریق منابع تجدیدپذیر تامین نمایند.
اسکاتلند هدف خود را تامین ۵۰ درصدی انرژی الکتریکی
از طریق منابع تجدیدپذیر قرار داده و به نظر م یرسد به
این هدف یک سال زودتر از برنامه تعیین شده دست یابد.
احتمالا این کشور تا سال ۲۰۲۰ بتواند ۱۰۰ درصد انرژی خود
را از منابع تجدیدپذیر تامین نماید.
www.ubergizmo.com :منبع
امارات به دنبال ساخت بزرگترین نیروگاه دریافت کننده مرکزی خورشیدی
تامین انرژی یک روز کامل در اسکاتلند از طریق انرژ یهای تجدیدپذیر