رادیو همراه با شب زنده‌داران لیالی قدر

شبکه‌های رادیویی ویژه برنامه‌های متنوعی با مضامین متفاوت همچون اعمال و تحلیل و تفسیر ادعیه شب قدر تدارک دیده است.

شبکه‌های رادیویی طبق سنن هر سال، ویژه برنامه‌های متنوعی با مضامین متفاوت همچون اعمال، تحلیل و تفسیر ادعیه شب قدر، پوشش مراسم احیا و ... تدارک دیده است. جزئیات برنامه‌های هر شبکه در ادامه آمده است.

آیین‌های مناسبتی با روایت مریم نشیبا

رادیو ایران در برنامه «به نام عشق» به جنبه‌های شناختی عمیقی از وصیت نامه امام علی (ع) می‌پردازد و کوشش دارد تا اثر تعالیم اسلامی را در کلام گهربار حضرت بازخوانی کند. این برنامه جمعه ۱۰ فروردین ساعت ۹:۳۰ به تهیه کنندگی حسین معصومی پخش می‌شود. «باغ ارغوان» نیز از همان تاریخ تا پایان شب‌های قدر، نوا‌ها و آیین‌های مناسبتی را با اجرای مریم نشیبا و تهیه کنندگی ندا حاجی اسماعیلی ساعت ۱۵ روانه آنتن می‌کند. «گوهران» ویژه برنامه دیگری است که با رویکرد جایگاه امام علی (ع) در نشر مبانی و آموزه‌های اسلامی، ارائه الگویی از سبک علوی روایات و درک فضایل ماه رمضان، جمعه ۱۰ فروردین ساعت ۱۰ تقدیم علاقه مندان می‌شود.

«قرارآسمانی» که غروب‌های ماه رمضان به هنگام افطار از رادیو ایران پخش می‌شود، در شب نوزدهم ماه مبارک رمضان همزمان از فضیلت و اعمال شب‌های قدر، درک و فضیلت شب قدر و شب زنده داری و اعمال شب نوزدهم ماه رمضان می‌گوید. برنامه «شهر رمضان» که هر شب به صورت زنده پخش می‌شود، در این مدت به صورت ویژه از فضایل اخلاقی امیر المونین علی (ع) خوااد گفت. "نور باران» در ایام شب‌های قدر دعای آسمانی جوشن کبیر را به همراه مناجات و ادعیه شب‌های قدر پخش می‌کند. همچنین ارتباط مستقیمی با مساجد و حسینیه ها، برای مراسم شب قدر دارد. این در تاریخ‌های ۱۰، ۱۲ و ۱۴ فروردین ساعت ۲۲ تقدیم می‌شود.

شب‌های قدر از حرم عبدالعظیم حسنی (ع)

شبکه رادیویی تهران شب‌های قدر با ویژه برنامه «باغ فیض» از حرم عبدالعظیم حسنی (ع) تقدیم مومنان خواهد می‌شود. این برنامه در این ایام ساعت ۲۱:۳۰ شب از گروه تاریخ و معارف تقدیم عزاداران می‌شود.
مخاطبان می‌توانند همچنین در این ایام بخش «ترتیل» رادیو تهران را از ساعت ۳ بامداد بشنوند. علاوه بر این سخنرانی مذهبی با موضوع اعمال شب‌های قدر و فضیلت این شب‌ها از ساعت ۲ و ۳۰ بامداد برای مخاطبان صدای پایتخت پخش می‌شود. «الهیه» ویژه‌برنامه سحرگاهی رادیو تهران که شب‌های قدر از ساعت ۴ بامداد به صورت زنده با بخش ادعیه و مناجات شب‌های قدر از موج رادیو تهران تقدیم مخاطبان می‌شود. برنامه افطاری شبکه رادیویی تهران با عنوان "جنت‌آباد" از ساعت ۱۷ تا عید سعید فطر به صورت زنده از رادیو تهران پخش خواهد شد.

ماه شب‌های کوفه

رادیو فرهنگ در شب‌های قدر ویژه برنامه‌های متنوعی تدارک دیده که ساعت ۲۳ تا۲:۳۰ بامداد به پخش مراسم دعای جوشن کبیر، سخنرانی و احیای شب‌های قدر از مسجد بلال سازمان صدا و سیما اختصاص دارد. ۱۱ فروردین نیز از ساعت۱۳ تا ۱۴ گروه تاریخ و اندیشه ویژه برنامه‌ای را از بنیاد نهج البلاغه روانه آنتن رادیو فرهنگ می‌کند.

علاقه‌مندان به نمایش‌های رادیویی نیز در این ایام ساعت ۲۰ می‌توانند نمایش «ماه شب‌های کوفه»‌را با محور زندگی امام علی (ع) و سیره عملی ایشان بشنوند. این برنامه که قالب نمایشی دارد با نگاهی تاریخی به زندگی امام علی (ع) روایتی از اسوه و سیره اخلاقی و رفتاری مولای متقیان خواهد داشت.

برنامه «علی نامه» با موضوع بررسی زندگی و خصایص مولای متقیان علی (ع) هرشب ساعت ۲۲ از رادیو فرهنگ پخش می‌شود.

حجت الاسلام والمسلمین حائری زاده کارشناس برنامه «علی نامه» ضمن بیان فضایل امام علی (ع) از منظر آیات و روایات، جایگاه و مقام ایشان را از منظر رسول اکرم (ص) را نیز بیان می‌کند. در ادامه این برنامه حجت الاسلام سیدمحمد موسوی حجازی در خصوص اهمیت شب‌های قدر صحبت می‌کند و بهروز رضوی نیز در بخش‌هایی از برنامه حکمت‌هایی از نهج البلاغه را می‌خواند.

معرفی و خوانش منظومه ادبی «علی نامه» که اولین منظومه ادبی شیعه دوازده امامی از دیگر بخش‌هایی است که اجرای آن را بهروز رضوی برعهده دارد.

از عطر وصل تا شب وصل

رادیو نمایش برای ایام قدر برنامه‌های ویژه‌ای تدارک دیده است. "عطر وصل" ویژه برنامه ایام شهادت حضرت علی (ع) است که به نویسندگی نسیم السادات صباغان و نرجس فروغی، تهیه کنندگی نسیم السادات صباغان، گویندگی نرجس فروغی و علیرضا تابان و گزارشگری و ارتباطات آتنا سادات محمد پناه از ۱۰ فروردین ساعت ۷:۳۰ از رادیو نمایش پخش می‌شود.

همچنین برنامه "شب وصل" نیز در شب‌های قدر به نویسندگی سهیلا خدادادی، تهیه کنندگی محسن جواهری و گویندگی علیرضا تابان و دستیاری تهیه مهدی خانزاده از ۱۰فروردین شب‌ها ساعت ۲۲:۳۰ از این شبکه رادیویی پخش می‌شود؛ و خدایی که در این نزدیکیست در لیالی قدر همزمان با فرا رسیدن شب‌های قدر شبکه رادیویی جوان، ویژه برنامه‌های «ترتیل قرآن»، «آبی فیروزه ای»، «من به تو نزدیکم»، «سهم من»، «خدا اجازه»، «جوان ماه»، «سوگنامه»، «و خدایی که در این نزدیکیست» را برای شنوندگان تدارک دیده است. ویژه برنامه «و خدایی که در این نزدیکیست» با تمرکز بر زیارت و ذکر الهی، دعا و تلاوت آیات مهم و قرائت دعای جوشن کبیر در این شب‌های عزیز و معنوی می‌پردازد. این برنامه رادیویی به ارتباط و مناجات با خدا، پوشش مراسم احیاء، مداحی، تفسیر آیات مهم و موارد دیگر مرتبط با این شب‌های معنوی می‌پردازد. این ویژه برنامه از ساعت ۲۴ الی ۲ بامداد تقدیم شنوندگان رادیو جوان می‌شود.

همراه با قدر آسمان

رادیو صبا در ایام لیالی قدر با ویژه برنامه‌های متنوعی با شنوندگان همراه می‌شود. «هر طرف صدای تو»، «مشتاق دیدار»، «سرگذشت»، «دفتر عقیق»، «ساده و صمیمی»، «نواهنگ»، «قدر آسمان»، «شب آفتابی» عنوان برنامه‌هایی هستند که از این شبکه پخش می‌شود.

ویژه برنامه تعاملی «هر طرف صدای تو» با محوریت شهادت حضرت علی (ع) ساعت ۱۰ صبح به صورت زنده همراه مخاطبان می‌شود.

«سرگذشت حضرت علی (ع)» مستندی در جستجوی پاسخ به سوالاتی درباره زندگی و شهادت امیرالمومنین (ع) است که ساعت ۱۱ روانه آنتن خواهد شد.

ویژه برنامه «نواهنگ» با پخش سرود‌های ویژه شهادت علی (ع) و شب‌های قدر ساعت ۲۰ همراه مخاطبان است.

«ساده و صمیمی» عنوان یکی از برنامه‌ای است که با محوریت پخش دلگویه‌های مردمی در گفتگو با امام خود حضرت علی (ع) ساعت ۱۶ همراه مخاطبان می‌شود.

«دفتر عقیق» عنوان ویژه برنامۀ ادبی است که در ایام شهادت با روایت داستان و خوانش متون ادبی پخش می‌شود. این برنامه با اجرای امیرحسین مدرس هر روز ساعت ۱۹:۳۰ راهی آنتن می‌شود. «قدر آسمان» در شب‌های قدر برنامه‌ای ترکیبی است که به مناسک شب قدر، پخش ادعیه و سخنرانی و ایجاد فضای مناسب شب قدر در شبکه رادیویی صبا می‌پردازد. خوانش جوشن کبیر، مراسم به سرگیری قرآن و خواندن اشعار متناسب با شهادت حضرت علی (ع) از بخش‌های برنامه است.

کتاب گویای شکوه نهج البلاغه

پایگاه کتاب گویای ایران‌صدا، کتاب گویای شکوه نهج البلاغه اثری از جورج جرداق را تهیه و تولید کرده است که همزمان با لیالی قدر منتشر خواهد شد. این کتاب شامل دو بخش عمده است. در بخش نخست مقدمه زیبا و دیده‌گشای جورج جرداق درباره مقام ادبی و امتیاز‌های فکری امام علی (ع) آمده و سپس گزیده‌ای از خطبه‌ها و نامه‌های امام علی (ع) در نهج‌البلاغه درج شده است. از امتیاز‌های این کتاب گویا نیز ترجمه روان و نثر معیار آن است. کتاب شکوه نهج البلاغه توسط سید علی میرطالبی تهیه و حسن سلطانی کارشناس مجری با سابقه برنامه‌های مذهبی رسانه ملی آن را روایت کرده است.

پرواز دل در شب‌های زنده داری

ویژه برنامه رادیو ورزش به مناسبت شب‌های قدر با نام پرواز دل پخش می‌شود. این برنامه هر سه شب از ساعت ۲۳ تا ۲ به صورت زنده پخش خواهد شد. پخش مراسم عزاداری، دعا، مناجات و پخش زنده مراسم شب‌های قدر حسینیه همدانی‌ها به همراه سخنرانی و قرآن سرگرفتن توسط شیخ حسین انصاریان از قسمت‌های این ویژه برنامه خواهد بود. همچنین توجه به فضایل اخلاقی مولا علی (ع) و توسل ورزشکاران به ائمه اطهار، حکمت و نکات نهج البلاغه برای الگو گیری از اخلااقیات مولا علی (ع)، مصاحبه با ورزشکاران مداح و کارشناسی مذهبی از قسمت‌های دیگر برنامه است.

آوای قدر و پیام قدر

آوای قدر، ویژه برنامه شب‌های قدر رادیو آوا است که اختصاص به اعمال شب قدر، توجه به دعا و مناجات ویژه شب قدر و ارتباط با شهر‌های مذهبی (مشهد و قم) و عتبات عالیات، پخش دعای جوشن کبیر، مراسم احیای شب قدر دارد که به گویندگی جواد تشکری و تهیه کنندگی مجید امجدی فرد پخش می‌شود. پیام قدر هم عنوان ویژه برنامه شب‌های قدر رادیو پیام است که این برنامه هم به اعمال شب قدر، توجه به دعا و مناجات ویژه شب قدر، پخش قرائت دعای جوشن کبیر، مراسم احیای شب قدر به تهیه کنندگی حسین معصومی و گویندگی سعید بارانی می‌پردازد.

همدل با ویژه برنامه «یک شب هزار برکت»

ویژه برنامه «یک شب هزار برکت» همزمان با فرارسیدن شب‌های پر فیض قدر و ایام شهادت مولای متقیان حضرت امام علی (ع) با شنوندگان رادیو اقتصاد همراه است. این برنامه سعی دارد ضمن پرداخت به مناسک شب‌های قدر و بهره مندی از فضایل معنوی این شب‌ها تاملی بر سیره و سلوک مولا علی (ع) در حوزه اقتصادی داشته باشد.

پخش دعای جوشن کبیر، مدیحه سرایی، مناجات خوانی، سخنرانی و مراسم قرآن به سرگرفتن در شب‌های قدر، از جمله بخش‌های برنامه «یک شب هزار برکت» است. در فواصل برنامه با حضور کارشناسان در مورد فضیلت شب‌های قدر گفتگو می‌شود. همچنین دیدگاه‌ها و رفتار‌های اقتصادی مولای متقیان (ع) بررسی و تبیین خواهد شد.

ویژه برنامه «یک شب هزار برکت» روز‌های جمعه ۱۰فروردین، یکشنبه ۱۲ فروردین و سه شنبه ۱۴ فروردین ساعت ۲۲ تا دو بامداد پخش خواهد شد.

معرفی کتاب؛ راه‌های مقابله با شیطان در کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز»

کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» از محمدعلی جابری دشمنی‌های شیطان با نماز را به تصویر می‌کشد و راه‌های مقابله با این دشمن قسم خورده را نشان می‌دهد.

کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» از محمدعلی جابری و انتشارات جمکران در چهار فصل به چرایی و علل دشمنی شیطان با نماز پرداخته و راه کارهای مقابله با آن و چگونگی حضور قلب در نماز را بیان می‌کند.

فصل اول درباره شیطان توضیح می‌دهد. فصل دوم به جایگاه نماز می‌پردازد. فصل سوم تقابل شیطان با نماز را توضیح می‌دهد. فصل چهارم به مقابله با راه‌های شیطانی می‌پردازد.

در مقدمه کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» می‌خوانیم که شیطان از همان ابتدا به دنبال این است که ریشه نهال دینمان را از خاک ایمان بیرون بکشد؛ به فکر این است که همان ابتدا تیر خلاص را بزند و تبدیلمان کند به مرده‌ای متحرک و عمودی؛ به فکر این است که تمام خوبی‌هایمان را یک باره به تاراج ببرد؛ به فکر این است که شیره ایمان را از جانمان بمکد.

این کتاب به دنبال آن است که دشمنی‌های شیطان با نماز را به تصویر بکشد و راه‌های مقابله با این دشمن قسم خورده را نشان دهد.

معرفی کتاب؛ راه‌های مقابله با شیطان در کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز»

کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» از محمدعلی جابری دشمنی‌های شیطان با نماز را به تصویر می‌کشد و راه‌های مقابله با این دشمن قسم خورده را نشان می‌دهد.

کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» از محمدعلی جابری و انتشارات جمکران در چهار فصل به چرایی و علل دشمنی شیطان با نماز پرداخته و راه کارهای مقابله با آن و چگونگی حضور قلب در نماز را بیان می‌کند.

فصل اول درباره شیطان توضیح می‌دهد. فصل دوم به جایگاه نماز می‌پردازد. فصل سوم تقابل شیطان با نماز را توضیح می‌دهد. فصل چهارم به مقابله با راه‌های شیطانی می‌پردازد.

در مقدمه کتاب «بررسی تقابل شیطان با نماز» می‌خوانیم که شیطان از همان ابتدا به دنبال این است که ریشه نهال دینمان را از خاک ایمان بیرون بکشد؛ به فکر این است که همان ابتدا تیر خلاص را بزند و تبدیلمان کند به مرده‌ای متحرک و عمودی؛ به فکر این است که تمام خوبی‌هایمان را یک باره به تاراج ببرد؛ به فکر این است که شیره ایمان را از جانمان بمکد.

این کتاب به دنبال آن است که دشمنی‌های شیطان با نماز را به تصویر بکشد و راه‌های مقابله با این دشمن قسم خورده را نشان دهد.

مسجد جمکران ۱۰۷۲ ساله شد

یکی از آن مساجدی که به دستور امام زمان (عجّ) ساخته شده، مسجد مقدس جمکران است که دارای اهمیت و جایگاهی بزرگ در میان مردم است.

مسجد مقدّس جمکران، روز هفدهم رمضان ۳۷۳ هجری به فرمان حضرت بقیة الله (ارواحنافداه)، در کنار روستای جمکران تاسیس شد.

تاریخچه‌ی آن به دست شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱ هجری) در کتاب مونس الحزین بیان شده و کیفیت نماز تحیّت و نماز استغاثه به حضرت بقیة الله (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در ضمن آن آمده است.

آنچه مسلّم است، این است که این مسجد بیش از یک هزار سال پیش به فرمان حضرت بقیة الله (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در بیداری، (نه در خواب) تاسیس شد و در طول قرون و اعصار، پناهگاه شیعیان و پایگاه منتظران و تجلی‌گاه حضرت صاحب الزمان (علیه‌السّلام) بوده است.

علامه‌ی بزرگوار، میرزا حسین نوری، (متوفّای ۱۳۲۰ هجری) در کتاب ارزشمند نجم الثاقب در مورد تاریخچه‌ی تاسیس مسجد مقدس جمکران نوشته است: شیخ فاضل، حسن بن محمّد بن حسن قمی، معاصر شیخ صدوق، در کتاب تاریخ قم از کتابِ مونس الحزین فی معرفة الحقّ و الیقین (از تالیفات شیخ صدوق) بنای مسجد جمکران را به این عبارت نقل کرده است:

شیخ عفیف صالح حسن بن مُثله‌ی جمکرانی می‌گوید: شب سه‌شنبه، هفدهم ماه مبارک رمضان ۳۷۳ هجری، در سرایِ خود خفته بودم که جماعتی به درِ سرای من آمدند، نصفی از شب گذشته بود، مرا بیدار کردند و گفتند: «برخیز و امر امام محمّد مهدی صاحب الزّمان (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)، را اجابت کن که تو را می‌خواند.

حسن بن مثله می‌گوید: «من، برخاستم و آماده شدم»، چون به درِ سرای رسیدم، جماعتی از بزرگان را دیدم، سلام کردم، جواب دادند و خوش‌آمد گفتند و مرا به آن جایگاه که اکنون مسجد (جمکران) است، آوردند.

چون نیک نگاه کردم، دیدم تختی نهاده و فرشی نیکو بر آن تخت گسترده و بالش‌های نیکو نهاده و جوانی سی‌ساله، بر روی تخت، بر چهار بالش، تکیه کرده، پیرمردی در مقابل او نشسته، کتابی در دست گرفته، بر آن جوان می‌خواند.

بیش از ۶۰ مرد که برخی جامه‌ی سفید و برخی جامه‌ی سبز بر تن داشتند، بر گرد او روی زمین نماز می‌خواندند.

آن پیرمرد که حضرت خضر (علیه‌السّلام) بود، مرا نشاند و حضرت امام مهدی (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) مرا به نام خود خواند و فرمود: برو به حسن بن مسلم بگو: «تو، چند سال است که این زمین را عمارت می‌کنی و ما خراب می‌کنیم، پنج سال زراعت کردی و امسال دیگر باره شروع کردی، عمارت می‌کنی، رخصت نیست که تو دیگر در این زمین زراعت کنی، باید هر چه از این زمین منفعت برده‌ای، برگردانی تا رد این موضع مسجد بنا کنند.»

همچنین به حسن بن مسلم بگو: «این جا، زمین شریفی است و حق تعالی این زمین را از زمین‌های دیگر برگزیده و شریف کرده است، تو آن را گرفته به زمین خود ملحق کرده‌ای! خداوند، دو پسر جوان از تو گرفت و هنوز هم متنبّه نشده‌ای! اگر از این کار بر حذر نشوی، نقمت خداوند، از ناحیه‌ای که گمان نمی‌بری بر تو فرو می‌ریزد.»

حسن بن مثله عرض کرد: «سیّد و مولای من! مرا در این باره، نشانی لازم است؛ زیرا، مردم، سخن مرا بدون نشانه و دلیل نمی‌پذیرند. امام (علیه‌السّلام) فرمود: «تو برو رسالت خود را انجام بده، ما، در اینجا، علامتی می‌گذاریم که گواه گفتار تو باشد، برو به نزد سیّد ابوالحسن و بگو تا برخیزد و بیاید و آن مرد را بیاورد و منفعت چند ساله را از او بگیرد و به دیگران دهد تا بنای مسجد بنا نهد و الباقی وجوه را از رهق در ناحیه‌ی اردهال که ملک ما است، بیاورد و مسجد را تمام کن. نصفِ رهق را بر این مسجد وقف کردیم که هر ساله وجوه آن را بیاورند و صرف عمارت مسجد کنند.»

آنگاه به نزد سیّد ابوالحسن الرّضا رفتیم. چون به سرای وی رسیدیم، غلامان و خادمان ایشان گفتند: «شما از جمکران هستید؟» گفتیم: «آری». پس گفتند: «از اوّل بامداد، سیّد ابوالحسن در انتظار شما است.»

پس وارد شدم و سلام گفتم، جواب نیکو داد و بسیار احترام کرد و مرا در جای نیکو نشانید، پیش از آنکه من سخن بگویم، او سخن آغاز کرد و گفت: «ای حسن بن مثله! من خوابیده بودم، شخصی در عالم رؤیا به من گفت: «شخصی به نام حسن بن مثله، بامدادان، از جمکران پیش تو خواهد آمد، آنچه بگوید، اعتماد کن و گفتارش را تصدیق کن که سخن او، سخن ما است، هرگز، سخن او را ردّ نکن.» از خواب بیدار شدم و تا این ساعت در انتظار تو بودم.

حسن بن مثله، داستان را مشروحاً برای او نقل کرد، سیّد ابوالحسن، دستور داد بر اسب‌ها زین نهادند، سوار شدند، به سوی دِه (جمکران) رهسپار شدند.

چون به نزدیک دِه رسیدند، جعفر شبان را دیدند که گله‌اش را در کنار راه به چرا آورده بود، حسن بن مثله، به میان گلّه رفت، آن بز که از پشت سرِ گلّه می‌آمد، به سویش دوید، حسن بن مثله، آن بز را گرفت و خواست پولش را پرداخت کند که جعفر گفت: «به خدا سوگند! تا به امروز، من این بز را ندیده بودم و هرگز در گلّه‌ی من نبود، جز امروز که در میان گلّه آن را دیدم و هر چند خواستم که آن را بگیرم، میسر نشد.»

منابع تاسیس مسجد مقدّس جمکران به فرمان حضرت صاحب الزّمان (عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) بر اساس تسلسل زمانی، به شرح زیر است:

۱ نخستین کسی که این داستان را در کتاب خود آورده، ابوجعفر محمّد بن علی بن بابویه، مشهور به شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱ هجری) است، ایشان، مشروح آن را در کتاب مونس الحزین فی معرفة الحق و الیقین درج کرده است.

با توجّه به اینکه تاسیس این مسجد در عصر شیخ صدوق (رحمه‌الله) واقع شده، و ایشان در قم زندگی می‌کرد، طبعاً، همه‌ی جزئیات آن را بدون واسطه از حسن بن مثله، و سید ابوالحسن الرضا و دیگر شاهدان عینی، شنیده و نقل کرده است.

کتاب مونس الحزین، همانند ده‌ها اثر گران‌بهای دیگر شیخ صدوق، در طول زمان، از بین رفته و به دست ما نرسیده

است.۲ حسن بن محمّد بن حسن قمی، معاصر شیخ صدوق، صاحب کتاب گران سنگ تاریخ قم، شرح آن واقعه را از کتاب شیخ صدوق نقل کرده است.
کتاب تاریخ قم در عصر شیخ صدوق، به سال ۳۷۸ هجری، در بیست باب به رشته‌ی تحریر درآمده است.

۳ حسن بن علی بن حسن بن عبدالملک قمی، به سال ۸۶۵ هجری آن را به فارسی ترجمه کرده است.

۴ متن عربی کتاب، به دست مولی محمّد باقر مجلسی، (متوفّای ۱۱۰ هجری) نرسیده، ولی ترجمه‌ی فارسی آن به دست ایشان رسیده و احادیث مربوط به قم را در جلد السّماء و العالم از آن روایت کرده است.

۵ سید نعمت الله جزائری، صاحب انوار نعمانیّه (متوفّای ۱۱۱۲ هجری) ترجمه‌ی فارسی آن را دیده و داستان تاسیس مسجد مقدّس جمکران را با خوط خود، از آن استنساخ کرده است.

۶ شاگرد فرزانه‌ی علّامه مجلسی، میرزا عبدالله افندی، (متوفای ۱۱۳۰ هجری) نسخه‌ای از ترجمه‌ی فارسی آن در بیست باب، در قم مشاهده کرده و گزارش آن را در تالیف گران‌بهای خود آورده و تصریح کرده است که این ترجمه، به سال ۸۶۵ هجری، به دستور خواجه فخر الدین ابراهیم، انجام یافته است.

۷ سیّد امیر محمّد اشرف، معاصر و شاگرد علاّمه مجلسی، صاحب کتاب فضائل السّادات (متوفّای ۱۱۴۵ هجری) متن عربی آن را دیده و از آن نقل کرده است.

۸ سیّد محمّد بن محمّد بن هاشم رضوی قمی، به سال ۱۱۷۹ هجری، بنا به خواهش محمد صالح معلم قمی، کتابی در این رابطه تالیف کرده و آن را خلاصة البلدان نام نهاده است، این کتاب، احادیث مربوط به شرافت قم و تاریخچه‌ی تاسیس مسجد مقدّس جمکران را در بر دارد.

۹ شایسته‌ی تامّل است که آقا محمّدعلی کرمانشاهی، فرزند وحید بهبهانی، (متوفّای ۱۲۱۶ هجری) به متن عربی تاریخ قم دسترسی داشته و در حاشیه‌ی خود بر کتاب نقد الرجال تفرشی، شرح حال «حسن بن مثله» و خلاصه‌ی داستان تاسیس مسجد مقدّس جمکران را به نقل از متن عربی آن آورده است.

۱۰ محقّق و متتبّع بی‌نظیر، میرزا حسین نوری، متوفّای ۱۳۲۰ هجری، پس از جست‌وجوی فراوان، به هشت باب از ترجمه‌ی تاریخ قم دست یافته و مشروح داستان تاسیس مسجد مقدّس جمکران را از ترجمه‌ی تاریخ قم، از روی دست خط سیّد نعمت الله جزائری، در آثار ارزشمند خود آورده است:

۱ جنة المأوی، چاپ بیروت، دار المحجّة البیضاء، ۱۴۱۲ هجری، ص ۴۲۴۶.

۲ جنة المأوی، مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالأنوار، ج ۵۳، ص ۲۳۰۲۳۴، چاپ بیروت، مؤسسة الوفاء ۱۴۰۳ هجری.

۳ نجم الثاقب، چاپ تهران، علمیه‌ی اسلامیه، بی‌تا، ص ۲۱۲۲۱۵.

۴ کلمه‌ی طیبه، چاپ سنگی، بمبئی، ۱۳۰۳ هجری، ص ۳۳۷.
۵ مستدرک الوسائل، چاپ قم، مؤسسه‌ی آل‌البیت (علیهم‌السّلام)، ۱۴۰۷ هجری، ج ۳، ص ۴۳۲ و ۴۴۷.

امر به نماز تحیت مسجد

حسن بن مثله در مورد نماز تحیت مسجد می‌گوید «امام زمان (عج)» به من گفت: مردم را بگو تا به این موضع رغبت کنند و عزیز بدارند و چهار رکعت نماز در اینجا بگذارند: دو رکعت نماز تحیّت مسجد، در هر رکعتی، یک بار سوره‌ی حمد و هفت بار سوره‌ی قل هو الله احد (بخوانند) و تسبیح رکوع و سجود را، هفت بار بگویند.

امر به نماز امام زمان

همچنین امام گفتند: به مردم بگو دو رکعت نماز صاحب الزمان بگذارند، بر این شیوه که در (هنگام خواندن سوره‌ی) حمد، چون به «ایّاک نعبد و ایّاک نستعین» برسند، آن را صد بار بگویند، و بعد از آن، فاتحه را تا آخر بخوانند، رکعت دوم را نیز به همین طریق انجام دهند، تسبیح رکوع و سجود را نیز هفت بار بگویند، هنگامی که نماز تمام شد، تهلیل (یعنی، لا اله الاّ الله) بگویند و تسبیح فاطمه‌ی زهرا (علیهاالسّلام) را بگویند، آن‌گاه سر بر سجده نهاده، صد بار صلوات بر پیغمبر و آل‌اش (صلوات‌الله‌علیهم) بفرستند.»

و این نقل، از لفظ مبارک امام (علیه‌السّلام) است که فرمود: «فَمَنْ صَلاّهُما، فَکَاَنَما صَلّی فِی الْبَیْتِ الْعَتیقِ؛ هر کس، این دو رکعت (یا این دو نماز) را بخواند، گویی در خانه‌ی کعبهآن را خوانده است.»

ساخت و بنای فعلی

به گفته دانشنامه اسلام، ساخت مسجد پیش از دوران افشاریه ساخته شده است، ولی از ویژگی‌های معماری عصر صفوی در مسجد جمکران اطلاعی در دست نیست.

بر طبق کتیبه مسجد، بنایی که در ۱۱۶۷ میرزا علی اکبر جمکرانی آن را تعمیر کرد، شامل مسجدی ستون‌دار به ابعاد ۱۷×۵ متر با چهار فرش‌انداز، در جنوب صحنی به ابعاد ۱۷×۱۳ متر بوده‌است. علی اصغر خان اتابک در اوایل حکومت مظفرالدین‌شاه مسجد و صحن را تعمیر کرد و حجره‌ها و ایوان‌های در اطراف صحن و دو آب‌انبار، یکی در صحن و دیگری در خارج از صحن، بنا کرد.

بافقی نیز تعمیراتی در مسجد انجام داد و در آنجا آب انباری احداث کرد. در طی تعمیر مسجد در دوره قاجار، تزئیناتی به بنا افزوده شد که شامل ازاره کاشی‌کاری خشتی هفت‌رنگ به ارتفاع ۱٫۵ متر و تزئیناتی با نقوش اسلیمی با آب طلا و لاجورد در قسمت فوقانی و کتیبه‌ای از کاشی‌های خشتی به خط ثلث از سوره جمعه در بخش میانی شبستان مسجد بود.

در میان محراب مرکزی چاه کوچکی قرار داشت که دهانه آن با سنگ مرمر میان‌تهی پوشانده شده بود و برخی زائران برای تبرک از درون آن خاک می‌بردند. در وسط همین محراب قطعه سنگ دیگری از مرمر قرار داشت که در میان آن اثر یک قدم بزرگ، به نشان قدمگاه بودن مسجد بود. در سال ۱۳۵۰، با دستور آیت الله فیض چاه را پُر کردند و سنگ را کندند، زیرا به اعتقاد او نشان بدعت بود.

در ۱۳۳۲ ه. ش مسجد جمکران توسط سید محمد آقازاده تعمیر و بعضی قسمت‌های آن تجدید بنا شد و تالاری در جنوب صحن، با شش ستون از تیرآهن، به طول هفده و عرض چهار متر، احداث شد که در واقع همان محوطه ورودی مسجد بود.

در بخش شرقی صحن نیز تالاری به عرض چهار و طول سیزده متر، با تزئیناتی از آجر‌های تراش و کاشی‌های هفت‌رنگ و نمای ورود به صحن در این دوران ایوانی آجری با پوشش گچی در سقف و اِسْپَر مزین به کاشی هفت‌رنگ در دو طرف بوده است.

در نمای درگاه نیز کتیبه‌هایی با مضامین اهمیت ادای به موقع نماز و تاریخ‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۷۱ وجود داشته‌است. در قسمت جنوب‌شرقی مسجد گلدسته آجری هشت ترکی به ارتفاع هفده متر قرار داشته که در سال ۱۳۱۸ ساخته شده است.

مسجد جمکران پس از انقلاب اسلامی

هم‌زمان با پیروزی انقلاب اسلامی و افزایش زائران و لزوم گسترش بنا، هسته تاریخی مسجد تخریب شد و به شکل مربعی علامت‌گذاری شد که با سنگ‌فرش جداگانه‌ای با نوار سیاه و سفید مشخص شده‌است.

پس از آن، با خریداری زمین‌های کشاورزی اطراف مسجد، چهل هکتار زمین در اختیار مسجد جمکران قرار گرفت که ۵٫۵ هکتار آن به محوطه و صحن اصلی اختصاص یافت.

در وضع موجود، مسجد دارای شش ورودی به صحن، از شش جهت، است که درِ شمال شرقی آن در محور شبستان اصلی مسجد قرار دارد و در طرفین آن دو مناره عظیم بتونی با قاعده مربع و ساقه هشت وجهی در پنج طبقه و به ارتفاع ۸۵ متر است. بنای جدید مسجد، مسجد مَقام نامیده می‌شود.

ایوان ورودی این مسجد، تماماً مزین به کاشی‌های معرق در بدنه و لچکی‌های و مقرنس‌کاری در سقف است و از طریق سه ورودی، یکی در مرکز و دو ورودی در هریک از طرفین به شبستان راه دارد. مناره‌های طرفین این ایوان، با ارتفاع شصت متر، نیز مزین به کاشی معرق و به شکل چندوجهی در قسمت‌های تحتانی، مدوّر در ساقه و گلدسته‌ای در قسمت فوقانی است. شبستان اصلی به شکل هشت ضلعی و دارای سه ورودی در شمال و دو ورودی در جنوب است.

این شبستان دارای هشت ستون هشت وجهی مزین به کاشی‌های معرق و مقرنس کاری است که گنبد مسجد با سازه‌ای فلزی بر فراز آن استوار شده‌است. در ساقه گنبد ۲۳ پنجره مشبک فلزی با شیشه‌های رنگارنگ گذاشته شده‌است که نور شبستان را تأمین می‌کنند.

سطح داخلی گنبد سراسر مزین به کاشی‌های معرق با تلفیق آجر است. طوق زیر پنجره‌ها کتیبه‌ای به خط ثلث با آیاتی از سوره انسان است. سطح خارجی گنبد سهمی شکل بنا نیز با کاشی‌های فیروزه‌ای پوشیده و با کتیبه‌های لا اله الا الله و ترنج‌های تزئینی، با ذکر یا مهدی ادرکنی در داخل آن، تزئین شده‌است.

ازاره داخلی مسجد تا ارتفاع ۱٫۸ متر با سنگ مرمر پوشیده شده و بقیه قسمت‌های بدنه داخلی تا زیرسقف مزین به کاشی‌کاری با تلفیق آجر است. شبستان‌های غربی و شرقی هرکدام با چهارهزار مترمربع زیربنا دارند.

قسمت‌های داخلی این شبستان‌ها آیینه‌کاری شده‌است و هریک از شبستان‌ها دارای دو گنبد قرینه هستند. مسجدی معروف به مسجد مرمر، که فضای داخلی آن با مرمر سبز پوشانده شده، به مسجد مقام متصل است.

رونق مسجد جمکران در دوران اخیر به دلیل کوشش محمدتقی بافقی است. قبل از او فقط بعضی از افراد مطّلع برای شب‌زنده‌داری به مسجد جمکران می‌رفتند. بافقی هر شب چهارشنبه، به همراه گروهی از طلاب، پیاده به مسجد می‌رفت و نماز مغرب و عشاء را در آنجا اقامه می‌کرد و تا اذان صبح در آنجا به عبادت می‌پرداخت و بدین‌ترتیب، توجه مردم را به این مسجد جلب کرد.

پس از تشکیل نخستین هیئت امنای مسجد در ۱۳۹۴ ه. ش، تحت نظارت سازمان اوقاف، توجه بیشتری به این مسجد شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای مدیریت حوزه علمیه قم اعضای هیئت اعضای هیئت امنا را معرفی کرد و اداره اوقاف نیز نظارت بر امور مسجد را برعهده گرفت. این مسجد دارای ساختمان اداری، هیئت امنا، دایره انتظامات، دفتر ثبت کرامات، واحد انتشارات و تحقیقات، واحد ارشاد و کتابخانه تخصصی است و سالانه حدود پانزده میلیون زائر دارد.

بسیاری از شیعیان شب چهارشنبه و شب نیمه شعبان تولد حجت بن الحسن به این مسجد می‌روند و اعمال آن را به‌جا می‌آورند. اعمال آن دو رکعت نماز تحیت مسجد است و دو رکعت نماز که به نماز امام زمان مشهور است به شیوه‌ای خاص به‌جای آورده می‌شود.

منبع: ایبنا

چرا شب قدر از هزار ماه با ارزش‌تر است / چه کار کنیم حقیقت لَیلَةُ ٱلقَدرِ را درک کنیم؟

حقیقت شب‌قدر منشأ و سرچشمه ولایت و حلقه اتصال بین نبوت و امامت حضرت زهرای‌اطهر (سلام الله علیها) است.

شب قَدر شب نزول قرآن و مقدّر شدن امور یک‌ساله انسان‌هاست. قرآن در سوره‌های قدر و دخان از این شب سخن می‌گوید.

براساس آیات قرآن و روایات، ارزش شب قدر بیش از هزار ماه است. این شب بافضیلت‌ترین شبِ سال و شب رحمت الهی و آمرزش گناهان است و در آن فرشتگان به زمین می‌آیند و بنابر برخی از احادیث، مقدرات سال آینده بندگان را بر امام عرضه می‌کنند.

برای آشنایی با فضیلت و اعمال شب نورانی قدر با حجت‌الاسلام امیرحسین محمودی به گفتگو نشستیم که آن را در ادامه می‌خوانید:

درباره عظمت و فضیلت شب قدر توضیح دهید

اگر بخواهیم مقدمه‌ای از فضائل شب‌های قدر عرض کنیم باید بگوییم چه چیز از این بالاتر که خود خدای متعال یکی از شب‌های ماه مبارک رمضان را بر شب‌های هزار ماه برتری داد و آن شب با عظمت را شب قدر نامید. شب قدر برای مسلمین از شب‌های با عظمت و تکرار نشدنی سال است. در خبری از وجود مبارک رسول‌الله (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که: هنگامی که ماه رمضان نزدیک شد (در ایامی که سه روز از ماه شعبان باقی بود) به بلال گفت: مسلمانان را به مسجد بخوان و، چون مسلمانان گرد آمدند، بر فراز منبر رفت و پس از حمد و ثنای الهی فرمود:‌ای مردم، پروردگار این ماه را به شما اختصاص داده است، آن سید ماه‌ها است و در آن شبی است که از هزار ماه نیکوتر است.

جمله دلایل فضیلت شب قدر بلکه والاترین جنبه فضیلت آن، نزول قرآن‌کریم در این شب می‌باشد، که به صورت یک باره بر قلب مقدس پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) نازل گردید و در بقیه عمر مبارک ایشان به صورت تدریجی انجام گرفت. قرآن کریم یکی از علل فضیلت ماه رمضان را همین معنا برشمرده و می‌فرماید: "شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًی لِلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَیٰ وَالْفُرْقَانِ"، "ماه رمضان ماهی است که قرآن را در آن فرو فرستادیم؛ کتابی که مردم را راهبر و متضمن دلایل آشکار هدایت و میزان تشخیص حق از باطل است".

قرآن کریم در آیات سوم و چهارم سوره دخان علت دیگر فضیلت این شب بزرگ را تعیین مقدرات انسان قلمداد نموده و می‌فرماید: "إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُبَارَکَةٍ ۚ إِنَّا کُنَّا مُنْذِرِینَ (۳) فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (۴) / ما قرآن را در شبی فرخنده نازل کردیم، زیرا که هشدار دهنده بودیم. پس در آن شب هر کاری محکم و استوار می‌شود".

شب‌قدر بهترین فرصت برای طلب بخشش و آمرزش گناهان است

شب قدر بهترین فرصت برای طلب بخشش و آمرزش گناهان از خداوند است و پروردگار در این شب عنایت ویژه‌ای به بندگان خود دارد و در واقع آن را بهانه‌ای جهت آمرزش بندگان خود قرار داده است.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در روایتی وجود شب قدر را غایت لطف خدا به امت خویش برشمرده و می‌فرماید: "به امت من در ماه رمضان پنج چیز داده شده که به امت هیچ پیغمبری پیش از من داده نشده است.

عطای اول: هر گاه شب اول ماه رمضان فرا رسد خداوند به سوی بندگان نظر می‌کند و کسی که خدا به او نظر کرده تا ابد عذاب نمی‌شود.

عطای دوم: بوی بد دهان آنان که در نزد خدا شب زنده‌داری می‌کنند خوشبوتر از بوی مشک می‌شود.

عطای سوم: ملائکه برای ایشان در شب و روز استغفار می‌کنند.

عطای چهارم: همانا خداوند عزوجل بهشت خویش را امر می‌کند که استغفار کند و تزیین شود برای بندگان. پس چه نزدیک است که سختی‌های دنیا آنها را در خود فرو برد و می‌روند به سوی بهشت و کرامت من.

عطای پنجم: پس هر گاه شب آخر فرا رسد خداوند همه بندگان را می‌آمرزد.

مردی سؤال کرد: یا رسول‌اللّه در شب قدر؟ حضرت فرمودند: مگر نمی‌دانی که کارگران هر گاه کارشان تمام شود، مزد به آنها می‌دهند».

همچنین روزه‌داران به درگاه خدا دست بلند کرده و می‌خوانند: "اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی فِیْهِ فَضْلَ لَیْلَةِ القَدْرِ، وَصَیِّرْ اُمُورِی فِیْهِ مِنَ العُسْرِ إِلی الیُسْرِ، وَاقْبَلْ مَعاذِیرِی، وَحُطَّ عَنِّی الذَّنْبَ وَالوِزْرَ، یا رَؤُوفاً بِعِبادِهِ الصَّالِحِینَ / بار خدایا، فضل شب قدر را در این روز بر من روزی کن و کارهایم را از سختی به آسانی وا گردان و عذرم را بپذیر و گناهانم را بریز‌ای مهربان به بندگان نیکوکار".

اگر چه در مورد شب قدر سؤال‌هایی وجود دارد و به طور مشخص معلوم نیست که دقیقاً چه شبی از سال است، اما در بین سه شب قدری که وجود دارد و مرسوم است احتمال شب سوم بیشتر است و این اهتمام ما به هر سه شب برای درک حداکثری از فضائل و مناقب این شهر با عظمت است، چنانکه در روایتی در از امام‌صادق (علیه‌السلام) نقل شده است که تقدیر مقدرات در شب نوزدهم، تحکیم آن در شب بیست‌ویکم و امضای آن در شب بیست‌وسوم ماه رمضان صورت می‌گیرد.

چه اعمالی برای شب‌قدر توصیه شده است و بهترین دعا در شب نورانی چیست؟

اعمال شب‌های قدر بر دو نوع است؛ اعمالی که در هر سه شب انجام می‌شود و به اعمال مشترک معروف است و اعمالی که مخصوص هر یک از شب‌های مبارک نوزدهم، بیست‌ویکم و بیست وسوم است. امام موسی‌بن‌جعفر (علیه السلام) درباره اعمال شب قدر فرمودند: کسی که در شب قدر غسل کرده و تا سپیده صبح شب زنده‌داری کند، گناهانش آمرزیده می‌شود.

شب‌قدر به خواندن دعا‌هایی از جمله "جوشن کبیر"، "دعای افتتاح" و "ابوحمزه ثمالی" سفارش شده، زیرا انسان با یادآوری لطف، گذشت، کرم، رحمت و بخشش بی‌پایان خدای متعال او را دستگیر خودش می‌بیند و نور امید در دلش ایجاد میشود.

جا دارد سایر اعمال مشترک و البته پس از آن اعمال اختصاصی هر کدام از این سه شب هم در مفاتیح الجنان مرحوم محدث قمی تامل جدی شود از جمله استغفار مکرر، قرآن به سر گرفتن با همان اذکار مخصوص و از همه مهم‌تر زیارت سیدالشهدا (علیه‌السلام).

اما شاید با ثواب‌ترین اعمال در شب قدر دعا برای دو چیز است، اولی از وجود مبارک نبی‌اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) سوال شده که یک کسی محضر ایشان عرض می‌کند: اگر شب‌قدر را دریابم چه بکنم؟ حضرت می‌فرماید: از خدا عافیت بخواه. عافیت یعنی چه؟ به سراغ دعای زیبای ۲۳ صحیفه سجادیه برویم که از زبان مبارک ایشان معنای عافیتی که باید طلب شود ذکر شده است.

افضل اعمال شب‌قدر، دعا برای فرج حضرت حجت (عج) است

دوم، دعایی که شاید افضل اعمال و مقدمه‌ای برای بیان برخی جنبه‌های ناگفته‌ی شب مبارک قدر است، دعا برای فرج حضرت حجت (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) است که معنای قدر بتمامه و کماله وابسته به وجود نازنین او و تقدیر ما در گرو نگاه و امضای او در این شب هاست؛ لذا دعای فرج به نوعی خلاصه همه آنچه از خیر از محضر خدای متعال میخواهیم تفسیر می‌شود.

امام صادق (علیه‌السلام) در حدیثی می‌فرماید: حقیقت شب‌قدر، حضرت فاطمه‌زهراء (سلام‌الله‌علیها) هستند و اگر کسی به ایشان معرفت پیدا کند، شب قدر را درک کرده است، از طرف دیگر هم در قرآن کریم آمده: «وَ مَاأَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ»، به‌نظر شما آیا می‌توان به معرفت حضرت فاطمه‌زهراء (سلام‌الله‌علیها) که حقیقت شب‌قدر هستند، دست یافت؟

اجازه دهید قبل از پاسخ به این سوال ابتدا مقدمه‌ای عرض کنم، بین وجود معظم قرآن کریم و امام معصوم ارتباط خیلی مهمی است به گونه‌ای که اگر امام نباشد، قرآن فهمیده نمی‌شود، و امام، عِدل قرآن و مکمل این مصحف شریف به عنوان یکی از دوثقل گران‌بهای پیامبراکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) باید مورد توجه قرار گیرد.

در روایت معتبری از وجود مبارک امام محمدباقر (علیه‌السلام) وارد شده است که می‌فرمایند:‌ای گروه شیعیان، با سوره "إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ" برهان آورید تا پیروز شوید. به خدا قسم که این سوره پس از پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) دلیل خدای بزرگ بر مردم است و آن سوره از امتیازات دین شماست و نهایت دانش ما.

سؤال اینجاست چرا امام محمدباقر (علیه السلام) به شیعیان امر به مخاصمه درباره این سوره مبارکه می‌کند؟ مگر چه چیز مهمی در این سوره قرار دارد که به ما وعده پیروزی بر دشمنان می‌دهد؟ در پاسخ باید گفت مسئله در همین اتصال قرآن و ولایت است که این سوره مبارکه در واقع پیرامون ولایت ائمه (علیهم السلام) نیز نازل شده و حقیقت ولایت را بیان می‌کند، در حالیکه ظاهر سوره درباره نزول قرآن در شب‌قدر است.

امام جعفرصادق (علیه السلام) درباره حقیقت شب قدر می‌فرماید: اللَّیْلَهْ فَاطِمَهْ (سلام الله علیها) وَ الْقَدْرُ اللَّهُ، فَمَنْ عَرَفَ فَاطِمَهْ (سلام الله علیها) حَقَّ مَعْرِفَتِهَا فَقَدْ أَدْرَکَ لَیْلَهْ الْقَدْرِ وَ إِنَّمَا سُمِّیَتْ فَاطِمَهْ (سلام الله علیها) لِأَنَّ الْخَلْقَ فُطِمُوا عَنْ مَعْرِفَتِهَا. منظور از لیلة، حضرت فاطمه‌زهرا (سلام الله علیها)، و منظور از القدر، خداوند است، پس هرکه حضرت فاطمه‌زهرا (سلام الله علیها) را به واقع بشناسد، لیلة القدر را درک کرده است، و همانا او را فاطمه نامیدند، چون مردمان از کسب معرفت واقعی نسبت به وی عاجز هستند.

هرکه حضرت فاطمه‌زهرا (س) را بشناسد، لیلة‌القدر را درک کرده است

باز هم در جای دیگر حضرت فرمودند: "وَ أَمَّا قَوْلُهُ لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، یَعْنِی فَاطِمَهْ (سلام الله علیها) ". امّا این آیه: لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، یعنی حضرت فاطمه‌زهرا (سلام الله علیها). حقیقت شب قدر منشأ و سرچشمه ولایت و حلقه اتصال بین نبوت و امامت، حضرت زهرای‌اطهر (سلام الله علیها) است و شرط درک شب قدر، معرفت به حضرت صدیقه‌طاهره (سلام الله علیها) است.

یا در روایتی از امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) نقل شده است که از نبی‌مکرم‌اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) روایت می‌کنند که رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) به من فرمود: «یا علیّ! آیا می‌دانی معنی شب قدر چیست»؟ عرض کردم: «نه‌ای رسول خدا» رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) فرمود: خداوند تبارک‌وتعالی در آن شب، به تقدیر و سرنوشتی که در روز قیامت خواهد بود، قضا و حکم، و اندازه‌گیری نموده، و در آنچه خدای عزّ‌وجلّ فرمان داد ولایت تو بود، و نیز ولایت امامان از نژاد تو، تا روز قیامت.

در این روایت، معیار و ملاک سرنوشت و تقدیر، ولایت ائمه‌اطهار (علیهم السلام) قرار گرفته است. شرط درک ما از این حقیقت و دست یافتن به معرفت فاطمی حرکت در مسیر زندگی و الگوی زیست ایشان در تمام ارکان و اجزای زندگی ماست. در واقع میزان بهره‌وری ما از شب قدر وابسته به میزان الگوپذیری و عملکرد ما به عنوان پیروان زهرای‌مرضیه (سلام الله علیها) است، پس توجه کنیم که در شب قدر و در این شب‌های مبارک علاوه بر قرائت قرآن‌کریم، دست به دامان اهل‌بیت (علیهم‌السلام) شویم تا به واسطه این دو میراث گرانبهای پیامبراکرم (صلوات‌الله‌علیه‌وآله) رستگار گردیم و بیش از پیش قدر و منزلت شب‌قدر را دریابیم.

منبع: ایرنا

حدیث روز؛ چه بندگانی از رحمت الهی دور می‌شوند؟

پیامبر اکرم (ص) در روایتی به بندگانی اشاره می‌کنند که از رحمت الهی دور می‌شوند.

قال رسول الله صلى الله علیه و آله: «لَمّا صَعِدَ المِنبَرَ و قالَ: آمِینَ ـ: أیُّها الناسُ، إنّ جَبرَئیلَ استَقبَلَنِی فقالَ: یا محمّدُ، مَن أدرَکَ شهرَ رمضانَ فلَم یُغفَرْ لَهُ فیه فَماتَ فَأبعَدَهُ اللّه ُ، قُلْ: آمِینَ، فقلتُ: آمِینَ؛ و فی حدیثٍ: أتانی جبرئیل فقالَ: ··· رُغِمَ أنفُ امرِئٍ أدرَکَ رمضانَ فلَم یُغفَر لَهُ، فقلتُ: آمِینَ.»

«پیامبر خدا صلى الله علیه و آله به هنگام منبر رفتن و گفتن آمین فرمود: اى مردم! جبرئیل نزد من آمد و گفت: اى محمّد! هر که ماه رمضان را درک کند و در این ماه آمرزیده نشود و بمیرد، خدا او را [از رحمت خود]دور کند. بگو آمین و من گفتم: آمین.

در حدیثى [دیگر]آمده است: جبرئیل نزد من آمد و گفت: خوار بادا کسى که ماه رمضان را دریابد و آمرزیده نشود. من گفتم: آمین.»

منبع: بحار الأنوار

در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح شد؛ آیا اسلام واقعاً دین آسانی است؟

یکی از سوالاتی که ممکن است برای خیلی از افراد به وجود آید این است که آیا واقعاً اسلام دین آسانی است، که در این مطلب قصد داریم به آن اشاره کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی یعقوبی گیلانی درمورد این سوال و شبهه برخی از افراد که آیا واقعاً اسلام دین آسانی است؟ بیان کرد: می‌خواهیم به این شبهه و معنای این جمله بپردازیم که می‌گویند و در روایات ما هست که اسلام دین آسان‌گیری است و سخت گیری نمی‌کند به چه معناست؟

سهل‌گیری به چه معناست؟

آیا سهل‌گیری به این معناست که چون بیماری‌هایی مثل کرونا و... وجود دارند تا پایان یافتن چنین مشکلات و بیماری‌هایی می‌توان روزه نگرفت؟ و میان حلال و حرام در این ایام فرقی نیست و فقط باید خودمان را نجات دهیم یا این‌که ما معنای سهل‌گیری و تساهل در اسلام را خوب متوجه نشده‌ایم.

جواب به این سوال از زبان شهید مطهری

شهید مطهری می‌فرمایند:

پیامبر اکرم صل الله علیه وآله والسلم مى‌‏فرمودنذ: « بُعِثْتُ عَلَى الشَّریعَةِ السَّمْحَةِ السَّهْلَةِ »«خدا مرا بر شریعت و دینى مبعوث کرده است که با سماحت (باگذشت) و آسان است.» دین اسلام سماحت دارد. به یک انسان مى‏‌گویند «سماحة» یعنى انسان باگذشت، ولى «دین باگذشت است» یعنى چه؟ مگر دین هم مى‏‌تواند باگذشت باشد؟

این کارشناس مذهبی گفت: دین هم، باگذشت است ولى اصولى دارد.

یعنى یک دینِ یک دنده لجوج بى‌‏گذشت نیست، در جایش گذشت دارد. یا مى‏‌گوید روزه واجب است. واقعاً اگر انسان بدون عذر، روزه‌‌ه‏اى خود را بخورد گناه مرتکب شده است. ولى مى‌‏بینیم همین دین در جاى خودش گذشت زیادى نشان مى‏‌دهد:

«یُریدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لا یُریدُ بِکُمُ الْعُسْرَ». در مورد روزه است؛ مسافر هستى، در مسافرت روزه گرفتن براى تو سخت است، روزه نگیر، بعد قضایش را بگیر.

«یُریدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ». مریض هستى: «وَ مَنْ کانَ مَریضاً اوْ عَلى‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ ایّامٍ اخَرَ یُریدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لا یُریدُ بِکُمُ الْعُسْرَ»

یعنى دینى است باسماحت و باگذشت. حتى وقتى خوف ضرر دارى (لازم نیست صددرصد یقین داشته باشى) و ممکن است این خوف از گفته یک طبیب فاسق یا کافر در دل تو پیدا بشود، ولى به هر حال این خوف و نگرانى در قلب تو پیدا شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی تصریح کرد: اگر تو خودت در قلب خودت احساس مى‏‌کنى که خوف دارى که نکند این روزه بیمارى تو را تشدید کند، همین کافى است و لازم نیست از کَس دیگر بپرسى. حتى براى یک پیرمرد یا پیرزن یا یک زن مُقرِب (یعنى زن حامله‌‏اى که نزدیک وضع حمل اوست) لزومى نیست که خوف ضرر باشد. یک پیرمرد یا پیرزن ممکن است خوف ضرر هم نداشته باشد ولى [چون‏]به حد پیرى و فرتوتى رسیده است [روزه بر او واجب نیست‏]. این، سماحت و گذشت است.

روزه عبدالکریم حائری با حالت پیری

این کارشناس مذهبی ادامه داد: مرحوم آیت اللّه حاج شیخ عبد الکریم حائرى اعلى اللَّه مقامه در آخر عمر که پیرمرد بود و روزه برایش سخت بود، روزه مى‏‌گرفت. به ایشان گفته بودند: چرا شما روزه مى‏‌گیرید؟ شما خودتان در رساله نوشته‏‌اید و فتواى خودتان است که بر شیخ و شیخه روزه واجب نیست. آیا فتوایتان عوض شده است یا هنوز خودتان را شیخ (یعنى پیر) حساب نمى‏‌کنید؟ گفت: نه، فتوایم تغییر نکرده است. خودم هم مى‏‌دانم پیرم. پس چرا افطار نمى‏‌کنید؟ گفت: آن رگ عوامى‏‌ام نمى‌‏گذارد.

(اسلام) دینى است عملى، دین غیر عملى نیست. اتفاقاً از نظر آن‌هایى که از بیرون دارند نگاه مى‌‏کنند، یکى از چیزهایى که به موجب آن اسلام همه را جذب مى‏‌کند همین سهولت و سماحت این دین است.

لغو روزه در صدر اسلام به خاطر عسر

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی ادامه داد: در صدر اسلام که تازه تکلیف روزه آمده بود، در ماه رمضان جنگ بدر پیش آمد. پیغمبر اکرم صل الله علیه وآله والسلم فرمودند: چون در حال سفر هستید نباید روزه بگیرید. مردم مى‏‌گفتند: چطور مى‏‌شود ما در ماه رمضان روزه نگیریم؟! واقعاً ناراحت بودند که روزه خودشان را افطار کنند.

شهید مطهری اشاره به مسلمانان صدر اسلام دارند که وقتی به خاطر سفر و عسر جنگ روزه را به امر الهی لغو نمودند چگونه مسلمانان ناراحت شدند که صد البته این نشان از ایمان مسلمانان صدر اسلام بود ولی شهید مطهری از عده‌ای هم به خاطر حقیر و کوچک شمردن روزه در زمان حال شکایت می‌کنند که بسیار شنیدنی است.

استخفاف روزه در زمان حال

او گفت: شهید مطهری در این زمینه می‌فرمایند: روزه را نباید استخفاف کرد و سبک شمرد. بعضى روزه را به شکلى مى‏‌گیرند (حالا این شوخى است) که- العیاذباللَّه- اگر من به جاى خدا بودم اصلًا روزه این‌ها را قبول نمى‏‌کردم. من افرادى را سراغ دارم که این‌ها در ماه رمضان شب تا صبح را نمى‏‌خوابند، اما نه براى این‌که عبادت کنند، بلکه براى این‌که مدت خوابشان پُر نشود؛ تا صبح مدام چاى مى‌‏خورند و سیگار مى‌‏کِشند، اول طلوع صبح که شد نمازشان را مى‌‏خوانند و مى‏‌خوابند، چنان بیدار مى‏‌شوند که نماز ظهر و عصر را با عجله بخوانند و بعد بنشینند سر سفره افطار. آخر این چه روزه‌‏اى شد؟! آدم شب تا صبح را نخوابد براى این‌که در حال روزه حتماً خواب باشد و رنج روزه را احساس نکند. آیا این استخفاف به روزه نیست؟! به عقیده من مثل فحش دادن به روزه است. یعنى‏‌ اى روزه! من این‌قدر از تو تنفر دارم که مى‏‌خواهم رویت را نبینم!.

ما حج مى‏‌کنیم ولى به آن استخفاف مى‏‌کنیم، روزه مى‏‌گیریم و به آن استخفاف مى‏‌کنیم، نماز مى‏‌خوانیم و به آن استخفاف مى‏‌کنیم، اذان مى‏‌گوییم و به آن استخفاف مى‌‏کنیم. این‌ها همه استخفاف است.

حال که بحث استخفاف روزه و بی احترامی به روزه شد این نکته را هم خدمت شما عزیزان از زبان شهید مطهری درباره روزه داری پیامبر صل الله علیه وآله والسلم توضیح دهم.

روزه پیامبر اسلام

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی گفت: آن روزه‌ای که ما می‌گیریم و به قول شهید مطهری به نوعی به روزه فحش می‌دهیم کجا و روزه‌ای که پیامبر اکرم صل الله علیه وآله والسلم می‌گرفتند کجا؟

پیغمبر صل الله علیه وآله والسلم زندگى بسیار مخفّفى داشتند. اگر زندگى‌‏شان مخفّف نبود، نمى‌‏توانستند اجتماع خودشان را رهبرى کنند. روزه مى‏‌گرفتند، آیا وقت افطار مثل ما بودند که باید سماور یک طرف بجوشد و ... اگر نباشد درست نیست؟

اصلًا روزى که روزه داشتند با روزى که روزه نداشتند فرقی نمی کرد. تازه بعد از نماز عشاء و احیاناً یک ساعت و نیم از شب گذشته به منزل مى‏‌آمدند.

این کارشناس مذهبی تصریح کرد: انس بن مالک خدمتگزار حضرت صل الله علیه وآله والسلم مى‏‌گوید: غذاى ایشان غالباً یک کاسه شیر و یا یک قرص نان بود. وقتى که مى‌‏آمدند یک چنین غذاى ساده‏‌اى مى‏‌خوردند و بعد به کار خودشان مى‏‌پرداختند. کم مى‏‌خوردند و چون کم مى‏‌خوردند، دو ساعت که مى‏‌خوابیدند استراحتشان کامل شده بود، بعد بیدار مى‌‏شدند و باز خدا را عبادت مى‏‌کردند.

او ادامه داد: به نصّ قرآن مجید گاهى دو ثلث از شب را نمى‌‏خوابیدند. قرآن که نازل شد، در جایى نازل شد که مردم همه شاهد بودند و اگر چنین چیزى نبود دشمن اعتراض مى‏‌کرد و دوست هم که نمى‏‌توانست باور کند، مى‏‌گفت ما که مى‏‌بینیم پیغمبر صل الله علیه وآله والسلم بیدار نیستند، چرا در قرآن چنین آمده است؟! به نصّ قرآن پیغمبر اسلام صل الله علیه وآله والسلم، حداقل ثلث شب و گاهى نصف و گاهى دو ثلث شب را بیدار بودند و عبادت مى‏‌کردند، همین مردى که از اول صبح تا آخر شب یک آن استراحت و آسایش نداشتند. « کانَ رَسولُ اللَّهِ خَفیفَ الْمَؤونَةِ»« چون خفیف المؤونه بود سبک بار بود.»

یک شعر فارسى در این زمینه از شاعرى به نام اثیرالدین اخسیکتى دیدم، چقدر عالى است! مى‏‌گوید:

در شطّ حادثات برون آى از لباس

کاوّل برهنگى است که شرط شناور است. ‏

روزه خواری، فحش به قرآن و پیامبر

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی مطرح کرد: در جایی دیگر شهید درباره کسانی که علنی روزه‌خواری می‌کنند، می‌فرماید: روزه‌خوارى علنى، هتک حرمت اسلام است. این عمل یعنى فحش دادن به قرآن، یعنى فحش دادن به پیغمبر اسلام صل الله علیه وآله والسلم. اگر مى‌‏خواهى روزه بخورى برو در خانه‌‏ات بخور. اگر روزه را در خانه‌‏ات بخورى یک گناه کبیره کرده‌‏اى ولى وقتى روزه را علنى در خیابان‌ها مى‏‌خورى، علاوه بر این‌که روزه خوارى، فحش هم به اسلام داده‌‏اى.

یک توصیه به روزه داران

این کارشناس مذهبی ادامه داد: از زبان شهید مطهری رحمت الله علیه خدمت همه روزه داران عزیز، یک توصیه می‌کنم که ان شاءالله این توصیه و نصیحت را جدی بگیرند تا ماه رمضانی متفاوت از سال‌های گذشته داشته باشند. ماه رمضانی که فقط نخوردن و نیاشامیدن نباشد بلکه ماه رمضانی باشد که مکارم اخلاق در وجودمان متبلور شود.

انس بن مالک و افطار رسول خدا

شهید مطهری می‌فرماید: انس بن مالک سال‌ها در خانه رسول خدا صل الله علیه وآله والسلم خدمتکار بود و تا آخرین روز حیات رسول خدا این افتخار را داشت. او بیش از هرکس دیگر به اخلاق و عادات شخصى رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم آشنا بود. آگاه بود که رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم در خوراک و پوشاک چقدر ساده و بى تکلف زندگى مى‏‌کردند. در روزهایى که روزه مى‏‌گرفتند همه افطارى و سحرى ایشان عبارت بود از مقدارى شیر یا شربت و گاهى براى افطار و سحر، جداگانه، این غذاى ساده تهیه مى‌‏شد و گاهى به یک نوبت غذا اکتفا مى‌‏کردند و با همان روزه مى‌‏گرفتند.

یک شب، طبق معمول، انس بن مالک مقدارى شیر یا چیز دیگر براى افطارى رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم آماده کردند. اما رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم آن روز وقت افطار نیامدند، پاسى از شب گذشت و مراجعت نکردند. انس مطمئن شد که رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم خواهش بعضى از اصحاب را اجابت کرده و افطارى را در خانه آنان خورده است. از این رو آن‌چه تهیه کرده بود را خودش خورد.

طولى نکشید رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم به خانه برگشتند. انس از یک نفر که همراه حضرت صل الله علیه وآله والسلم بود، پرسید: «ایشان امشب کجا افطار کردند؟» گفت: «هنوز افطار نکرده‏‌اند. بعضى گرفتاری‌ها پیش آمد و آمدنشان دیر شد.»

انس از کار خود یک دنیا پشیمان و شرمسار شد، زیرا شب گذشته بود و تهیه چیزى ممکن نبود. منتظر بود رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم از او غذا بخواهند و او از کرده خود معذرت خواهى کند. اما از آن سو رسول اکرم صل الله علیه وآله والسلم از قرائن و احوال فهمیدند چه شده است، نامى از غذا نبردند و گرسنه به بستر رفتند. انس گفت: «رسول خدا تا زنده بودند موضوع آن شب را بازگو نکردند و به روى من نیاوردند.»

حال، این کرامت رسول خدا صل الله علیه وآله والسلم را با بعضی‌ها مقایسه کنید که به خاطر نخوردن یک افطار و سحر چه‌ها که نمی‌کنند.

یک توصیه برای احترام به ماه مبارک

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی افزود: اما آخرین کلام بنده هم راجع به کسانی است که به هر دلیلی نمی‌توانند و یا امسال نمی‌خواهند روزه بگیرند.

مرحوم آیت الله اشتهاردی در درس اخلاقشان می‌فرمودند:

زمان قدیم که ماه رمضان تابستان بود، اتوبوس صبح زود می‌آمد جلوی حرم می‌ایستاد و داد می‌زد باقر آباد. باقر آباد روستایی نزدیک قم بود که حد مسافت شرعی محسوب می‌شد. کشاورزان صبح می‌رفتند باقر آباد و مسافر محسوب می‌شدند. روزه‌شان را در باقر آباد افطار می‌کردند و برمی‌گشتند سر زمین‌هایشان. این‌جوری هم به کارشان می‌رسیدند هم روزه شان را به‌واسطه مسافرت، بعداً به‌جا می‌آوردند؛ و بی احترامی به ماه خدا نمی‌شد.

شب‌های قدر، مراسم احیا کجا برویم؟

اماکن متبرکه، هیأت‌ها و مساجد کشور همزمان با شب‌های قدر مجالس احیا و مناجات برپا می‌کنند.

مجالس احیا و شب‌زنده‌داری از جمعه دهم فروردین‌ماه مصادف با شب نوزدهم رمضان آغاز می‌شود و در شب‌های ۲۱ و ۲۳ رمضان هم ادامه خواهد داشت. قرائت دعای جوشن کبیر، سخنرانی، مناجات، روضه‌خوانی و به سر گرفتن قرآن از جمله برنامه‌های این مجالس در این شب‌هاست. در ادامه برنامه برخی از این هیأت‌ها اطلاع‌رسانی می‌شود:

حرم امام رضا (ع)
سخنرانان: آیت‌الله علم‌الهدی، حجت‌الاسلام رفیعی و حجت‌الاسلام عالی
مناجات‌خوانی: مهدی سروری، محمود کریمی و احمد واعظی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۰
نشانی: صحن پیامبر اعظم (ص) حرم مطهر

حرم حضرت معصومه (س)
سخنرانان: حجج‌اسلام رفیعی، آیت‌الله حسینی و آیت‌الله میرباقری
مناجات‌خوانی: عباس حیدرزاده، مهدی سلحشور و حسن شالبافان
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: شبستان امام خمینی (ره)

حرم حضرت عبدالعظیم حسنی
سخنرانان: حجج‌اسلام مسعود عالی و سیدعلی قاضی عسکر و آیت‌الله حسینی خراسانی
مرثیه‌خوانی: محمدرضا غلامرضازاده، احمد زین‌العابدین، حمید رمضانپور، امیر نعیمی و حسن شالبافان
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: مصلای امام علی (ع) حرم حضرت عبدالعظیم

حرم امام خمینی (ره)
سخنرانان: حجج‌اسلام محسنی اژه‌ای، سیدابراهیم رئیسی و ادیب یزدی
مناجات‌خوانی: حمید رمضان‌پور، سید علی سادات رضوی، اسدالله عرب سرخی، احمد زمانی، احمد خلف‌زاده و مهدی منصوری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳

مسجد ارک
مناجات‌خوانی: منصور ارضی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۴
نشانی: خیابان ۱۵ خرداد

حسینیه همدانی‌ها
سخنرانی: حجت‌الاسلام حسین انصاریان
مناجات‌خوانی: جمعی از ذاکرین اهل بیت
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۴
نشانی: خیابان ری، بعد از پل ری

مسجد حضرت امیر (ع)
مناجات‌خوانی: مصطفی سماواتی
سخنران: حجت‌الاسلام سیدمحمدباقر علوی تهرانی
روضه‌خوانی: سید محمود علوی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: خیابان کارگر شمالی، بعد از مترو کارگر

حسینیه آیت‌الله حق‌شناس
سخنرانان: آیت‌الله میرباقری و حجت‌الاسلام حامد کاشانی
مناجات‌خوانی: مهدی سماواتی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: میدان شهدا، خیابان مجاهدین اسلام

هیأت مکتب‌الزهرا (س)
سخنران: حجت‌الاسلام ناصر یوسفی و حشمت‌الله قنبری
مناجات‌خوانی: محمدرضا طاهری و حسین طاهری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳

هیأت بضعةالرسول (س)
سخنران: حجت‌الاسلام حامد کاشانی
مناجات‌خوانی: حنیف طاهری، حمید دادوندی و مهدی اقدم‌نژاد
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: بهارستان، خیابان مصطفی خمینی، کوچه صیرفی‌پور، یادمان شهدای هفتم‌تیر

هیأت ریحانةالنبی (س)
پیش‌منبرخوانی: اکبر مولایی
سخنرانان: حجج‌اسلام بی‌آزار تهرانی و سیدعبدالمجید سادات
مناجات‌خوانی: محمدحسین پویانفر
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: میدان تجریش، آستان مقدس امامزاده صالح

هیأت ریحانةالحسین
سخنران: حجت‌الاسلام عابدینی
مناجات‌خوانی: سیدمجید بنی‌فاطمه
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: بزرگراه اشرفی اصفهانی، باغ فیض، حسینیه ریحانةالحسین

هیأت عبدالله بن الحسن (ع)
سخنران: حجت‌الاسلام سیدجلال موسویان
مناجات‌خوانی: حنیف طاهری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: فرمانیه، دیباجی‌شمالی، نرسیده به بزرگراه صدر، مسجدالرضا

هیأت رزمندگان قم
سخنران: حجت‌الاسلام حاج ابوالقاسم
مناجات‌خوانی و روضه‌خوانی: سید رضا تحویلدار و حسن عطایی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: قم، گلزار شهدای امامزاده علی بن جعفر، مجتمع امام خمینی (ره)

حسینیه حضرت فاطمه الزهرا (س)
پیش‌منبرخوانی: امیر عباسی
سخنران: آیت‌الله جاودان
قرائت دعای جوشن کبیر: حجت‌الاسلام قاسمیان
روضه‌خوانی: مهدی سماواتی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: میدان سپاه

مسجد شهید بهشتی
سخنران: حجت‌الاسلام هادی الیاسی
مناجات‌خوانی: سیدمهدی حسینی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: خیابان نبرد شمالی، میدان نبرد، مسجد شهید بهشتی

هیأت بین‌الحرمین تهران
سخنران: حجت‌الاسلام مسعود عالی
مناجات‌خوانی: جواد مقدم و محمدرضا میرزاخانی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: میدان هفت‌تیر، ورزشگاه شیرودی

مسجد دانشگاه تهران
قرائت دعای جوشن‌کبیر: مهدی میرزاده
سخنرانان: حجج‌اسلام حمیدرضا مهدوی ارفع، سیدمهدی میراحمدی و محمدصادق کفیل
مناجات‌خوانی: مرتضی طاهری و حامد فراهانی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان انقلاب، دانشگاه تهران

هیأت رزمندگان غرب تهران
مناجات‌خوانی: سعید حدادیان و محمدحسین حدادیان
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: خیابان آزادی غرب، بعد از یادگار امام، مهدیه امام حسن مجتبی

هیأت فدائیان حسین (ع) اصفهان
سخنرانان: حجج‌اسلام جوادی و مرتضوی
مناجات‌خوانی: سیدرضا نریمانی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: اصفهان، چهارراه عسگریه، امامزاده شاه میرحمزه

هیأت الرضا محفل بسیجیان و رهروران شهدا
سخنران: حجت‌الاسلام سعیدیان
مناجات‌خوانی: رضا هلالی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: خیابان خیام، خیابان شهید هرندی، تکیه‌گاه آقامرتضی علی

هیأت دلریش
مناجات‌خوانی: محمدحسن فیضی و جمعی دیگر از ذاکرین اهل بیت
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳:۳۰
نشانی: خیابان جمهوری اسلامی، خیابان درختی

هیأت آئین حسینی
سخنران: حجت‌الاسلام فلاح‌زاده
مناجات‌خوانی: میثم مطیعی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: میدان شیخ بهایی، ده ونک، آستان مقدس امامزاده قاضی الصابر

کهف الشهدا
مناجات‌خوانی: مهدی ارضی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: ولنجک، حرم مطهر شهدای گمنام کهف الشهدا

هیأت یافاطمه‌الزهرا بابل
سخنرانان: حجج‌اسلام درگاهی و غلامپور لاهیجی
مناجات‌خوانی: محمدرضا بذری و جبار بذری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: مازندران، بابل، مصلی بزرگ شهرستان بابل

مسجد فائق
سخنران: حجت‌الاسلام مهدوی‌ارفع
مناجات‌خوانی: سیدرضا افجه‌ای
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: خیابان هفده شهریور، خیابان شهید فیاض بخش

مسجد امام حسین
مناجات‌خوانی: رضا بکایی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: میدان امام حسین

هیأت روضةالشهدا
مناجات‌خوانی: حسین محمدی فام
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: سردار جنگل - خیابان بهار غربی - بالاتر از میدان استاندارد

هیأت صاحب‌العصر (عج) اراک
مناجات‌خوانی: مسعود پیرایش
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: اراک، خیابان امام خمینی، کوچه الکه، مسجد ساعت

هیأت نورالرضا
سخنران: حجت‌الاسلام طباخیان
مناجات‌خوانی: محمد رستمی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: ازگل، خیابان نوبهار، گلستان شرقی، حوزه علمیه امام خمینی، مسجد امام رضا

هیأت ثارالله رشت
سخنران: حجت‌الاسلام سعیدی‌آریا
مرثیه‌خوانی: محمد کریمی و ابوذر بیوکافی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: رشت، آستان حضرت فاطمه اخری

هیأت بنی‌فاطمه
سخنران: حجت‌الاسلام مهدی خدامی
مناجات‌خوانی: مجتبی باقری و سیدمحمد قاضوی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: خیابان امیرکبیر نرسیده به چهارراه سرچشمه

مسجد شهدا
مناجات‌خوانی: مهدی سماواتی و ماشاءالله عابدی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: خیابان ۱۷ شهریور، بزرگراه شهید محلاتی، دومین پل عابرپیاده

سجادیه بزرگ تهران - اجتماع مداحان تهران
سخنرانی: حجت‌الاسلام مرتضی ادیب یزدی
مناجات‌خوانی: جمعی از ذاکرین اهل بیت (ع)
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: شوش، میدان شهید هرندی

حسینیه اعظم زنجان
مناجات‌خوانی: مرتضی حیدری و سیدیوسف شبیری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۰

هیأت رزمندگان اسلام
سخنران: حجت‌الاسلام پناهیان
روضه‌خوانی: حیدر خمسه و سیدمحمدرضا نوشه‌ور
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: خیابان فاطمی، نرسیده به تقاطع کارگر، فاطمیه بزرگ تهران

محفل زوار البقیع طهران
پیش‌منبرخوانی: سعید هدایتیان
سخنران: حجت‌الاسلام سیداحمد دارستانی
مرثیه‌خوانی: مهدی آئینه و حسین ستوده
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان فاطمی، خیابان حجاب، مجموعه حجاب

مجمع‌الذاکرین تهران
بازعامت: استاد غلامرضا سازگار
مناجات‌خوانی: ذاکرین اهل بیت
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۴
نشانی: ضلع شمال شرق بزرگراه امام علی (ع) و شهید محلاتی، مسجد جامع حضرت قاسم بن الحسن (ع)

هیأت ثارالله زنجان
سخنران: حجت‌الاسلام سعید غفاری
مناجات‌خوانی: مهدی رسولی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: زنجان، گلزار شهدای پایین، حسینیه شهدا

غدیریه اصفهان
مناجات‌خوانی: آیت‌الله سیدابوالحسن مهدوی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۴۵
نشانی: اصفهان، خیابان مسجدسید، خیابان آیت الله زاهد

هیأت احرار‌الحسین (ع)
مناجات‌خوانی: حیدر خمسه
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۴
نشانی: گلزار شهدای بهشت زهرا، در جوار قبور شهدا

حسینیه حضرت معصومه (س)
مناجات‌خوانی: محمد نوروزی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۴
نشانی: میدان خراسان، خیابان خاوران

هیأت انصارالحجه مشهد
سخنران: حجت‌الاسلام محسنی
مناجات‌خوانی: امیر کرمانشاهی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: مشهد، امام رضا ۱۹، مجتمع حوزوی آیت‌الله هاشمی شاهرودی

فاطمیه تهران
سخنران: حجت‌الاسلام درویش‌پور
مناجات‌خوانی: ذاکرین اهل بیت (ع)
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۰
نشانی: خیابان قزوین، دوراهی قپان، خیابان شهید نعمتی، خیابان شهید مهدوی، پلاک ۷۶

هیأت ثارالله
سخنران: حجت‌الاسلام حسن‌آبادی
مناجات‌خوانی: علی‌اکبر سماواتی و عمید عباس‌زاده
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: مجیدیه شمالی، بالاتر از میدان ملت، خیابان صباح غربی، مسجد جامع الهادی

هیأت حسنیه قم
سخنران: حجت‌الاسلام حائری
مناجات‌خوانی: هادی خادم حسینی و علی‌اکبر حائری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۰:۳۰
نشانی: بلوار شهید نواب صفوی، نبش کوچه ۲

هیأت کعبه الرزایا
سخنران: حجت‌الاسلام جواد محمدزمانی
مناجات‌خوانی: محسن عراقی و مهدی عزیزیان
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان ۱۷ شهریور، نبش مترو امیرکبیر، سالن شهیدان هادی و بلباسی

هیأت فاطمیون
پیش‌منبرخوانی: مهدی آصفی
مناجات‌خوانی: مهدی عسگری
سخنران: حجت‌الاسلام سید مرتضی غروی
روضه‌خوانی: سیدامیر حاج‌احمدی و علی مهدوی‌نژاد
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: مجاهدین اسلام، چهارراه آبسردار

هیأت منتظران ظهور لنگرود
سخنران: حجت‌الاسلام مهدی دهبان
مناجات‌خوانی: ابوذر روحی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: گیلان، لنگرود، انزلی محله، مسجد موسی بن جعفر آذربایجانی‌ها

هیأت مکتب‌الرضا (ع)
سخنران: حجت‌الاسلام طباخیان
مناجات‌خوانی: محمدرضا خانی، حسین محمدی و سیدمحمدرضا نوشه‌ور
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۱۵
نشانی: افسریه، خیابان سی و هشت، پانزده متری چهارم، مسجد روح‌الله

مسجد حضرت باقرالعلوم (ع)
مناجات‌خوانی: ابراهیمی، نکوئیان، ده‌هجانی
سخنران: حجت‌الاسلام محمود معرفت
روضه‌خوانی: سیدمحمدرضا نوشه‌ور
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳
نشانی: سعادت‌آباد، میدان کتاب، خیابان کوهستان، رو به روی مجتمع تجاری اپال، صحرای جنوبی

هیأت حرم
مناجات‌خوانی: سیدهادی هاشمی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: بلوار ارتش، شهرک قایٔم، میدان نیایش، خیابان مهر آسا، مدرسه صاحب کوثر

هیأت مکتب الصادق (ع)
سخنران: حجت‌الاسلام درستکار
مناجات‌خوانی: حمید معصومی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۳۰ دقیقه بامداد
نشانی: خیابان پیروزی، خیابان شهید شاه‌آبادی، کوچخ شهید اسماعیلی، تقاطع شهید لشگر

هیأت حداث الحسین (ع)
پیش‌منبرخوانی: مجتبی فتح‌الله‌زاده
سخنران: امیر نظری
مناجات‌خوانی: مجتبی قره‌گزلو
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان دزاشیب، نبش خیابان نجات جوف مسجد امیرالمومنین

هیأت جان‌نثاران صنف بزاز
قرائت دعا: عباس کریمی و حامد سهندی
مرثیه‌خوانی: سیدامیرحاج‌احمدی
سخنران: حجت‌الاسلام سیدمرتضی غروی
روضه‌خوانی: علی قرائیان
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: خیابان خیام، مقابل پاچنار، کوچه مبرا

هیأت بیت‌العباس
سخنران: حجت‌الاسلام محسن حنیفی
مناجات‌خوانی: محسن عربخالقی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: خیابان یروزی، خیابان نبرد شمالی، کوچه شهید امیراسماعیل ثانی

هیأت الزهرا
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۳:۳۰
نشانی: میدان خراسان

هیأت رهپویان وصال شیراز
سخنران: حجت‌الاسلام سیدمحمد انجوی‌نژاد
مناجات‌خوانی: مهدی ترکاشوند و مهدی سروری
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱:۳۰
نشانی: شیراز، بلوار پاسداران، حسینیه عاشقان ثارالله

حسینیه کربلا
سخنران: حجت‌الاسلام سیدمحمدحسینی
قرائت دعا: امیررضا غفاری
مرثیه‌خوانی: رضا هلالی، علی پورکاوه و امیر طلاجوران
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: بلوار شهید اندرزگو

هیأت قتیل‌العبرات
سخنران: حجت‌الاسلام علی سعیدیان
مرثیه‌خوانی: سجاد محمدی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲:۳۰
نشانی: خیابان دولت، حسینیه انصارالعباس

هیأت محبان الرضا
سخنران: حجت‌الاسلام محمود ابوالقاسمی
مرثیه‌خوانی: وحید یوسفی
قرائت دعا: مجتبی امیدی
قرآن به سر: محمد نیک‌آریا
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان آزادی، بعد از دانشگاه شریف، بلوار شهید اکبری، بقعه شیخ طرشتی

هیأت انصارالحسین
سخنران: حجت‌الاسلام سیدهادی احمدی اصفهانی
مرثیه‌خوانی: علی کرمی، امین شادکام، علی‌اکبر زادفرج، امیررضا غفاری، محمدرضا نوچه‌خواه
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۱
نشانی: بزرگراه شهد سلیمانی، خیابان حیدرخانی، مسجد امام حسن مجتبی (ع)

مسجد جابری
پیش‌منبرخوانی: سیدامیر حاج‌احمدی
سخنران: حجج‌اسلام سیدعبدالحمید شهاب و سیدابراهیم چوبچیان
مرثیه‌خوانی: علی عشرتی
زمان: شب‌های قدر از ساعت ۲۲
نشانی: خیابان پیروزی، خیابان شکوفه، خیابان دودیان، بالاتر از میدان کلانتری

منبع: فارس

حدیث روز؛ کلام پیامبر اکرم (ص) درمورد افرادی که در ماه رمضان آمرزیده نمی‌شوند

حضرت محمّد (ص) در حدیثی فرموده‌اند بندگانی که رمضان را درک کنند و آمرزیده نشوند از رحمت الهی دور خواهند شد.

قال رسول الله صلى الله علیه و آله ـ «لَمّا صَعِدَ المِنبَرَ و قالَ: آمِینَ ـ: أیُّها الناسُ، إنّ جَبرَئیلَ استَقبَلَنِی فقالَ: یا محمّدُ، مَن أدرَکَ شهرَ رمضانَ فلَم یُغفَرْ لَهُ فیه فَماتَ فَأبعَدَهُ اللّه ُ، قُلْ: آمِینَ، فقلتُ: آمِینَ» «و فی حدیثٍ: أتانی جبرئیل فقالَ: ··· رُغِمَ أنفُ امرِئٍ أدرَکَ رمضانَ فلَم یُغفَر لَهُ، فقلتُ: آمِینَ.»

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله به هنگام منبر رفتن و گفتن آمین فرمودند: «اى مردم! جبرئیل نزد من آمد و گفت: اى محمّد! هر که ماه رمضان را درک کند و در این ماه آمرزیده نشود و بمیرد، خدا او را [از رحمت خود]دور کند. بگو آمین و من گفتم: آمین. در حدیثى [دیگر]آمده است: جبرئیل نزد من آمد و گفت: خوار بادا کسى که ماه رمضان را دریابد و آمرزیده نشود. من گفتم: آمین.»

منبع: بحار الأنوار

این شب‌ها کدام لحظه ما را به خدا نزدیک می‌کند؟

در این خبر از راهکاری گفته‌ایم که شما را تا چند قدمی خدا می‌برد.

آرام آرام دهه دوم ماه مبارک به پایان می‌رسد، من و شما در این چند روز که مقارن با سال نو شده است، خواستیم به شیوه خودمان یک جور برای خدا دلبری کنیم. حال برخی پای ثابت مساجد هستند، برخی دیگر ختم‌های قرآن را پیگیرند و برخی دیگر هم سعی می‌کنند از راه‌های دیگر خودشان را به خدا نزدیک کنند. اما به راستی کدام کار است که در این شب‌های قدر ما را بیش‌تر به خدا نزدیک می‌کند؟

یکی از خطبای تهران حجت‌الاسلام سیدحسین خادمیان برای این چند شب باقیمانده راهکار‌هایی را فراروی شما قرار می‌دهد تا بتوانید بهترین بهره را در ماه مبارک رمضان ببرید، برای خواندن این راهکار‌ها با ما همراه باشید:

چرا ماه رمضان بهار دیگر ماه‌ها است؟

البته در همان اول بسم‌الله گریزی بزنیم به یکی از رهنمود‌های امام علی (ع) خطاب به کمیل که شاه‌کلید طلایی برای روشن شدن مسیر ناب بندگی است «کُمَیلُ ما مِن حَرَکَةٍ إلاّ و أنتَ مُحتاجٌ فی‌ها إلى مَعرِفَةٍ»؛ اى کمیل! هیچ کارى نیست مگر اینکه تو در آن نیازمند شناخت هستى.

چرا این فرمایش امیرالمؤمنین (ع) را مطرح کردیم، چون برای بهره‌مند شدن از ماه مبارک رمضان و فرصت‌های این ماه نیاز به چند شناخت و چند معرفت اساسی دارد از جمله اینکه مقصود از عبادت چیست؟ هدف و غایت عبادت چیست؟ همچنین ماه مبارک رمضان چه ظرفیتی در خودش دارد که به بهار قرآن، بهار عبادات و بهار بندگی معرفی شده است؟

خدا از ما در ماه رمضان چه خواسته است؟

حجت‌الاسلام خادمیان معتقد است که اگر به این شناخت‌ها برسیم آن وقت می‌توانیم از فرصت‌ها و داشته‌هایمان بهترین بهره و فایده را ببریم و می‌گوید اینکه پیامبر اکرم (ص) برای ماه رمضان می‌فرماید «أَنْفَاسُکُمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ» چه نگاه و شناختی می‌خواهند به ما بدهند، حضرت (ص) می‌خواهد بگوید در مسأله عبادت، انسان نباید خودش را محصور به نماز، روزه، تلاوت قرآن کند، هر چند بهترین عبادات نماز، روزه، حج، زکات و خمس است، اما خدای سبحان فقط از ما این عبادات را نخواسته است.

به اول وقت بودن احسان کردن هم فکر کرده‌اید؟

در این روز‌ها که صدای اذان مغرب در بیش‌تر خانه‌ها به گوش می‌رسد، وقتی صدای اذان می‌آید یعنی همه ما را به اقامه نماز اول وقت دعوت می‌کنند، این کار خوبی است و چه بسیاری که برای اقامه نماز اول وقت رهسپار مسجد می‌شوند، اما آیا به این موضوع فکر کرده‌اید برای دعوت به انفاق، احسان، عفو، گذشت، کرامت، سخاوت، مهربانی، همیاری و تعاون در کار‌های خوب هم قائل به اول وقت هستید؟

این خطیب تهرانی با اشاره به اینکه اول وقت بودن در کار‌های خوب بهتر می‌تواند ما را به خدا بیش‌تر نزدیک کند، به روایتی از امام حسین (ع) استناد می‌کند و می‌افزاید «أیُّما إثْنَیْنِ جَری بَیْنَهُما کَلامٌ، فَطَلِبَ أَحَدُهُما رِضَی الاْخَرِ، کانَ سابِقَهُ إلی الْجَنّةِ»؛ هرگاه دو نفر، قهر باشند، آنکه برای آشتی پیش قدم شود زودتر از دیگری وارد بهشت می‌شود؛ بنابراین چه خوب است اولین نفری باشیم که اهل احسان، انفاق، گذشت و ... باشیم. در واقع ماه رمضان می‌خواهد به ما یاد بدهد که هر چیزی که سبب شود به قربت الی الله برسیم، آن عبادت است.

چک لیست کار‌هایی که ما را به خدا نزدیک می‌کند

بله! کسب حلال، نان حلال، شاد کردن دل، رسیدگی به ایتام، احترام به پدر و مادر، احترام به شوهر، احترام به همسر، احترام به فرزند، احترام به همسایه، احترام به استاد، احترام به امام جماعت، همه اینها عبادت است.

اینگه گفته می‌شود با یک خرما افطاری دادن برابر با آزاد کردن یک بنده است، یعنی می‌خواهد بگوید اگر به اندازه یک خرما شده شما تلاش کنید به خدا نزدیک شوید و شناخت از مقصود عبادت هم همین است، یعنی انسان بداند عبادت برای این آمده که ما را نزدیک به خدا کند.

عبادت آمده است که

در اینجا مرحوم ملا محسن فیض کاشانی تعبیر جالبی دارد در واقع «عبادت» آمده است که ما را شبیه خدا کند که شبیه خدا مهربان، اهل کرم، اهل عفو و گذشت، اهل رزق رساندن و نان رساندن به دیگران باشیم.

از سوی دیگر ماه رمضان دارد به ما یاد می‌دهد که با فرصت کم می‌شود بیشترین پرواز برای رشد، تعالی، خدایی شدن، رستگار شدن و سعادتمند شدن را داشت.

آنجایی که در دعای ابوحمزه ثمالی می‌خوانیم «وَ أَنَّ الرَّاحِلَ إِلَیْکَ قَرِیبُ الْمَسَافَةِ»، همین که شما نیت انسان تراز الهی را کنید، همین فرصت کافی است، یعنی آنکه می‌خواهد خدایی شود، راهش خیلی نزدیک است. برای همین می‌گوید خوابت عبادت و نفست تسبیح است.‌

می‌خواهید خوب باشید این کار‌ها را انجام دهید

بله! اصلاً خوب شدن به لحظه نیاز است، نه به ساعت، روز، هفته، ماه، سال و قرن! آن لحظه‌ای که انسان بفهمد خودش را شبیه خصلت‌های خدا کرده است، به انسان قیمت می‌دهد، بنابراین وقتی کسی می‌خواهد شبیه خدا شود، برایش لحظه کافی است.

حجت‌الاسلام خادمیان می‌گوید که در ماه رمضان باید نماز خواند و به حرف نماز گوش داد، حرف نماز چیست؟ گوشت به امر خدا باشد، چشمت به امر خدا، زبانت به امر خدا، شکمت به امر خدا، دستت به امر خدا، قدمت به امر خدا، فکرت به امر خدا، شغلت به امر خدا، بیداری‌ات به امر خدا، خوابت به امر خدا باشد، وقتی اینگونه شدید، چقدر زیبا می‌شوید، چون شبیه خدا شده‌اید و این را می‌توانید در ۱۱ ماه دیگر در زندگی‌ات نهادینه کنید.

پس بیایید در این روز‌های باقیمانده ماه مبارک رمضان برای عبادت، نیت‌هایمان را قوی کنیم، چون وقتی نیت قوی شود، انسان به آرزوهایش می‌رسد.

منبع: فارس

در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح شد؛ گناه عامل توقف روح و جسم انسان است

یک کارشناس مذهبی درمورد آسیب‌های ناشی از گناه کردن توضیحاتی داد.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی یعقوبی گیلانی، کارشناس مذهبی درمورد آثار ناشی از گناه کردن بیان کرد: در خصوص داستان مرد گِل خوار و عطار قند فروش باید گفت که مولوی در دفتر چهارم مثنوی داستانی به نثر می‌آورد و بسیار آموزنده است:

فردی دچار بیماری گِل‌خواری بود و، چون چشمش به گِل می‌افتاد، اراده اش سست می‌شد و شروع به خوردن آن می‌نمود.

وی روزی برای خریدن قند به دکان عطاری رفت. عطار در دکان سنگِ ترازو نداشت و از گِل سرشوی برای وزن‌کِشی استفاده می‌کرد.

عطار به مرد گفت: من از گِل به عنوان سنگِ ترازو استفاده می‌کنم. برای تو مشکلی نیست؟

مرد گفت: من قند می‌خواهم و برایم فرق نمی‌کند از چه چیزی برای وزن‌کِشی استفاده کنی. در همین هنگام مرد در دل خود می‌گفت: چه بهتر از این! سنگ به چه دردی می‌خورد برای من گِل از طلا با ارزش‌تر است. اگر سنگ نداری و گِل به جای آن می‌گذاری باعث خوشحالی من است.

عطار به جای سنگ در یک کفه‌ی ترازو، گِل گذاشت و برای شکستن قند به انتهای مغازه رفت. در همین اثنا، مرد گِل خوار دزدکی شروع به خوردن از گِلی که در کفه‌ی ترازو بود کرد. او تند تند می‌خورد و می‌ترسید مبادا عطار متوجه ماجرا شود.

عطار زیرچشمی متوجه‌ی گِل خوردن مشتری شد ولی به روی خودش نیاورد. بلکه به بهانه پیدا کردن تیشه قند شکنی خود را معطل می‌کرد.

عطار در دل خود می‌گفت: تا می‌توانی از آن گل بخور. چون هر چقدر از آن می‌دزدی در واقع از خودت می‌دزدی! تو به خاطر حماقتت می‌ترسی که من متوجه دزدیت بشوم. در حالیکه من از این می‌ترسم که تو کمتر گل بخوری! تا می‌توانی گل بخور. تو فکر می‌کنی من احمق هستم؟، نه!، این طور نیست. بلکه هنگامی که در پایان کار، مقدار قندت را دیدی، خواهی فهمید که چه کسی احمق و چه کسی عاقل است!

این کارشناس مذهبی تصریح کرد: سپس، مولوی می‌گوید انسانی که از فرصت‌ها استفاده می‌کند تا مرتکب گناه شود، بسیار به این فرد شبیه است. تصور می‌کند که با انجام دادن گناه از فرصت‌ها استفاده کرده، اما در حقیقت گناهان و سیئاتی که از آنها نهی شده است به مصلحت او نیست و سبب گمراهی شخصی یا اجتماعی فرد می‌شود.

نکته مهمی از این داستان که بنده میخواهم به آن اشاره کنم این که روحانیت و علما و دلسوزان به ایشان می‌گویند: گناه نکنید به خاطر این است که گناه، روح و صفای روح انسان را متلاشی می‌کند ولی بنا بر این داستان که شنیدیم باید گفت:گناه هم به جسم کار دارد و هم به روح انسان و دقیقاً مانند این فردی است که گِل خوار بود، او هم در آخر داستان قند کمی از قند فروش دریافت کرده است و هم اینکه با خوردن گِل حتماً دچار امراض و بیماری‌هایی خواهد شد.

برای تفسیر کامل این حرف بر سر سفره رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای می‌نشینیم تا از ایشان کسب فیض کنیم.

از بین رفتن صفای درونی انسان به خاطر گناه

حجت‌الاسلام یعقوبی گیلانی گفت: گناه، انسان را از اوج اعتلای انسانی ساقط می‌کند. هر کدام از گناهان، ضربه‌ای به روح انسان، صفای انسانی، معنویت و اعتزاز روحی وارد می‌کنند و شفّافیت روح انسان را از بین می‌برند و آن را کدر می‌کنند. گناه، آن جنبه معنویتی را که در انسان است و مایه تمایز انسان با بقیه موجودات این عالم مادّه است، از شفّافیت می‌اندازد و او را به حیوانات و جمادات نزدیک می‌کند.

گناه فقط به روح ضرر نمی‌زند بلکه موفقیت دنیوی را از ما می‌گیرد

این کارشناس مذهبی ادامه داد: گناهان در زندگی انسان، علاوه بر این جنبه معنوی، عدم موفّقیت‌هایی را نیز به بار می‌آورند. بسیاری از میدان‌های تحرک بشری وجود دارند که انسان به خاطر گناهانی که از او سرزده است، در آنها ناکام می‌شود. اینها البته توجیه علمی و فلسفی و روانی هم دارند؛ صرف تعبّد یا بیان الفاظ نیست. چطور می‌شود که گناه، انسان را زمین‌گیر می‌کند؟

گناه عاملی برای عدم موفقیت در جنگ اُحد

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی گفت: مثلاً در جنگ اُحد، به خاطر کوتاهی و تقصیر جمعی از مسلمین، پیروزی اوّلیه تبدیل به شکست شد. یعنی مسلمین، اوّل پیروز شدند، ولی بعد کماندارانی که باید در شکاف کوه می‌نشستند و پشت جبهه را نفوذ ناپذیر می‌کردند، به طمع غنیمت، سنگر خودشان را رها کردند و به طرف میدان آمدند و دشمن هم از پشت، آنها را دور زد و با یک شبیخون، حمله‌ای غافلگیرانه کرد و مسلمانان را تار و مار نمود. شکست اُحد، از این جا به وجود آمد.

در سوره آل عمران می‌فرماید:

«إِنَّ الَّذینَ تَوَلَّوا مِنکُم یَومَ التَقَى الجَمعانِ إِنَّمَا استَزَلَّهُمُ الشَّیطانُ بِبَعضِ ما کَسَبوا وَلَقَد عَفَا اللَّهُ عَنهُم إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ حَلیمٌ

کسانی که در روز روبرو شدن دو جمعیت با یکدیگر (در جنگ احد)، فرار کردند، شیطان آنها را بر اثر بعضی از گناهانی که مرتکب شده بودند، به لغزش انداخت؛ و خداوند آنها را بخشید. خداوند، آمرزنده و بردبار است».

این کارشناس مذهبی تصریح کرد: عدم موفقیت در جنگ احد به خاطر گناهان گذشته بود. یعنی این که دیدید عدّه‌ای از شما در جنگ اُحد، پشت به دشمن کردند و تن به شکست دادند، مسأله اینها از قبل زمینه سازی شده بود. اینها اشکال درونی داشتند. شیطان اینها را به کمک کار‌هایی که قبلاً کرده بودند، به لغزش وادار کرد. یعنی گناهان قبلی، اثرش را در جبهه ظاهر می‌کند؛ در جبهه نظامی، در جبهه سیاسی، در مقابله با دشمن، در کار سازندگی، در کار تعلیم و تربیت، آن جایی که استقامت لازم است، آن جایی که فهم و درک دقیق لازم است، آن جایی که انسان باید مثل فولاد بتواند ببرّد و پیش برود و موانع جلوِ او را نگیرد. البته گناهانی که توبه نصوح و استغفار حقیقی از آنها حاصل نشده باشد.

این کارشناس مذهبی با اشاره به دو پیامد گناه افزود: گناهانی که انسان انجام می‌دهد، این تخلّف‌های گوناگون، این کار‌هایی که ناشی از شهوترانی و دنیاطلبی و طمع ورزی و حرص ورزیدن به مال دنیا و چسبیدن به مقام دنیا و بخل نسبت به دارایی‌های موجود در دست آدمی و نیز حسد و حرص و غضب است، به طور قطعی دو اثر در وجود انسان می‌گذارد:

پیامد معنوی

یک اثر، معنوی است که روح را از روحانیت می‌اندازد، از نورانیت خارج می‌کند؛ معنویت را در انسان ضعیف می‌کند و راه رحمت الهی را بر انسان می‌بندد.

عدم موفقیت در امور دنیایی

اثر دیگر این است که در صحنه مبارزات اجتماعی، آن جایی که حرکت زندگی احتیاج به پشتکار و مقاومت و نشان دادن اقتدار اراده انسان دارد، این گناهان گریبان انسان را می‌گیرد و اگر عامل دیگری نباشد که این ضعف را جبران کند، انسان را از پا درمی آورد. البته گاهی ممکن است عامل‌های دیگری مثل یک صفت و یا کار خوب در انسان باشد که جبران کند. بحث بر سر آن موارد نیست؛ اما گناه، فی نفسه اثرش این است.

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوبی گیلانی در پاسخ به این سوال که در مقابل گناه از خدا چه بخواهیم؟ افزود: شما با گناهی که مرتکب می‌شوید، مثل این است که زخمی به بدن خودتان زده و میکروبی را وارد بدنتان کرده باشید؛ بیماری اجتناب ناپذیر است. اگر می‌خواهید اثر این زخم و این بیماری و این ضربه، در وجود شما از بین برود، خدای متعال بابی باز کرده و آن باب توبه و استغفار و انابه و بازگشت به خداست. اگر برگردید، خدای متعال جبران خواهد کرد. این، نعمت بزرگی است که خدای متعال به ما داده است. بنابراین، از خدا باید مغفرت را بخواهید.

فضیلت و اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان

در شب‌های قدر می‌توانیم بالاترین بهره را برای تضمین زندگی آینده خود به دست آوریم. به گزارش خبرنگار حوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان، شب قَدر یا لَیلَةُ القَدر به باور مسلمانان، شب نزول قرآن و مقدّر شدن امور یک‌ساله انسان‌هاست.قرآن در سوره‌های قدر و دخان از این شب سخن گفته است. در قرآن و روایات ارزش شب قدر بیشتر از هزار ماه دانسته شده است. این شب بافضیلت‌ترین شبِ سال و شب رحمت الهی و آمرزش گناهان است و در آن، فرشتگان به زمین می‌آیند و بنابر برخی از احادیث شیعه، مقدرات سال آینده بندگان را بر امام عرضه می‌کنند. فضیلت و اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان زمان دقیق شب قدر، روشن نیست، ولی بر اساس بسیاری از روایات، در ماه رمضان واقع شده است و به احتمال زیاد یکی از شب‌های ۱۹، ۲۱ و یا ۲۳ این ماه است. شیعیان در این شب‌ها با الگوگیری از معصومان(ع)، به شب‌زنده‌داری، خواندن قرآن، دعا و دیگر آیین‌ها و اعمال این شب می‌پردازند. ضربت خوردن و شهادت امام علی(ع) در این شب‌ها نیز به اهمیت آن‌ نزد شیعیان افزوده و سوگواری برای آن امام با آیین‌های شب قدر همراه شده است. از پیامبر گرامی اسلام (ص) نیز نقل است: از خداوند به دور باد و نفرین بر کسی که به شب قدر برسد و زنده باشد، اما آمرزیده نشود."انس بن مالک" از پیامبر (ص) نقل کرده که فرمودند: ماه مبارک به شما رو آورده است و در این ماه شبی است که برتر از هزار ماه است و هر کس از فیض شب قدر محروم گردد، از تمام خیرات بی‌نصیب مانده است و محروم نمی‌ماند از برکات شب قدر، مگر کسی که خویشتن را محروم کرده است. از امام باقر (ع) نیز درباره به وجود آمدن شب قدر نقل است: که اگر خداوند کارهای مؤمنان را چند برابر نکند به سر حد کمال نمی‌رسند، اما از راه لطف کارهای نیکوی آن‌ها را چند برابر می‌فرماید تا کاستی هایشان جبران شود. بر این اساس، راز سعادتمند شدن انسان‌ها در شب قدر، عمل اختیاری صالحی است که با عنایت خداوند، برکت یافته و چند برابر می‌شود. از حضرت رسول (ص) نیز پیرامون شب زنده داری شب قدر نقل است که فرمودند: کسی که شب قدر را شب زنده‌داری کند، تا شب قدر آینده، عذاب دوزخ از او دور گردد. فضیلت و اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان امام موسی بن جعفر (ع) نیز درباره شب قدر فرمودند: کسی که در شب قدر غسل کرده و تا سپیده صبح شب زنده‌داری کند، گناهانش آمرزیده می‌شود. تمامی این روایات بر این مطلب دلالت دارند که برخی مقدرات و پاداش‌ها، مانند دور شدن از عذاب دوزخ، نتیجه کار خود بندگان است و سرنوشت هر انسانی در شب قدر به دست خودش رقم می‌خورد. در شب قدر به خواندن دعاهایی از جمله "جوش کبیر"، "دعای افتتاح" و "ابوحمزه ثمالی" سفارش شده زیرا انسان با یادآوری لطف، گذشت، کرم، رحمت و بخشش بی‌پایان خدای مهربان او را در کنار و دستگیر خویش می‌بیند و نور امید در دلش می‌درخشد. اعمال شب‌های قدر اعمالى است كه در هر سه شب قدر بايد انجام داد و آن چند عمل است: اول: غسل علاّمه مجلسى فرموده بهتر است غسل اين شبها در هنگام غروب آفتاب انجام گيرد كه نماز شام را با غسل بخواند. دوم: دو ركعت نماز كه در هر ركعت پس از سوره «حمد»، هفت مرتبه «توحيد» خوانده و پس از فراغت از نماز هفتاد مرتبه بگويد، أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتوبُ الَيْهِ . در روايت نبوى است: كه از جاى برنخيزد تا خدا او و پدر و مادرش را بيامرزد. سوم: قرآن مجيد را باز كند و در برابر خود گرفته و بگويد:اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكِتَابِكَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِيهِ وَ فِيهِ اسْمُكَ الْأَكْبَرُ وَ أَسْمَاؤُكَ الْحُسْنَى وَ مَا يُخَافُ وَ يُرْجَى أَنْ تَجْعَلَنِي مِنْ عُتَقَائِكَ مِنَ النَّارِ. خدایا از تو درخواست می‌كنم به حق كتاب نازل شده‌ات و آنچه در آن است و در آن است نام بزرگترت، و نام هاى نيكوترت و آنچه بيم انگيز است و اميدبخش، اينكه مرا از آزادشدگان از آتش دوزخ قرار دهى. سپس هر حاجتی كه دارد بخواهد. اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِيهِ وَ بِحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ خدايا به حق اين قرآن، و به حق كسی كه آن را بر او فرستادى و به حق هر مؤمنى كه او را در قرآن ستودى و به حق خود بر آنان، پس احدى شناساتر از تو به حق تو نيست چهارم: قرآن به سرگرفتن در شب قدر و خدا را به چهارده معصوم سوگند دادن . فضیلت و اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان پنجم: خواندن زیارت امام حسین علیه السلام در شب قدر. ششم: اين شبها را احيا بدارد، روايت شده هركه شب قدر را احيا بدارد، گناهانش آمرزيده مى شود. هرچند به شماره ستارگان آسمان و سنگينى كوه ها و پيمانه درياها باشد. هفتم: صد ركعت نماز بجا آورد كه فضليت بسيار دارد و بهتر آن است كه در هر ركعت پس از سوره «حمد» ، ده مرتبه «توحيد» بخواند. هشتم: اين دعا را بخواند : اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ لَكَ عَبْداً دَاخِراً لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا أَصْرِفُ عَنْهَا سُوءاً أَشْهَدُ بِذَلِكَ عَلَى نَفْسِي وَ أَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتِي وَ قِلَّةِ حِيلَتِي فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَ أَتْمِمْ عَلَيَّ مَا آتَيْتَنِي فَإِنِّي عَبْدُكَ الْمِسْكِينُ الْمُسْتَكِينُ الضَّعِيفُ الْفَقِيرُ الْمَهِينُ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِي نَاسِياً لِذِكْرِكَ فِيمَا أَوْلَيْتَنِي وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِكَ فِيمَا أَعْطَيْتَنِي وَ لا آيِساً مِنْ إِجَابَتِكَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّي فِي سَرَّاءَ [كُنْتُ ] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ عَافِيَةٍ أَوْ بَلاءٍ أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ خدايا شام كردم درحالی كه براى تو تنها بنده كوچك و خوارى هستم كه براى خويش سود و زيانى را به دست ندارم و نمى توانم از خود پيش آمد بدى را بازگردانم، به اين امر بر خويش گواهى مى دهم، و در پيشگاهت به ناتوانى و كمى چاره ام اعتراف مى كنم، خدايا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و آنچه را به من و همه مردان و زنان مؤمن، از آمرزش در اين شب وعده دادى وفا كن، و آنچه را به من عنايت فرموده اى كامل ساز، كه من بنده بيچاره، درمانده، ناتوان، تهيدست خوار توام. خدايا مرا فراموش كننده ذكرت قرار مده در آنچه سزاوار آنم فرمودى، و نه فراموش كننده احسانت در آنچه عطايم نمودى، و نه نااميد از اجابتت، گرچه مدّت زمانى طولانى گردد، چه در خوشى يا ناخوشى، يا سختى، يا آسانى، يا عافيت، يا بلا، يا تنگدستى، يا در نعمت همانا تو شنونده دعايى. اين دعا را كفعمى از امام زين العابدين عليه السّلام روايت كرده كه در اين شبها، در حال قيام و قعود و ركوع و سجود مى‌خواندند. علاّمه مجلسى فرموده: بهترين اعمال در اين شبها، درخواست آمرزش و دعا است برای حوائج دنيا و آخرت خود، و پدر و مادر و خويشان، و برادران و خواهران مؤمن، چه آنان كه زنده اند، و چه آنان كه از دنيا رفته اند، و خواندن اذكار، و صلوات بر محمّد و آل محمّد عليهم السّلام به هر اندازه كه بتواند و در بعضى از روايات وارد شده: دعای جوشن كبير را در اين سه شب بخواند. فضیلت و اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان اعمال مخصوص شب نوزدهم رمضان شب نوزدهم رمضان: اين شب با عظمت آغاز شب هاى قدر است و شب قدر آن شبى است كه در طول سال، شبى به خوبی و فضليت آن يافت نمى شود. عمل در اين شب از عمل در طول هزار ماه بهتر است و تقدير امور سال در اين شب صورت می گيرد و فرشتگان و روح كه اعظم فرشتگان الهى است، در اين شب به اذن پروردگار به زمين فرود می آيند و به محضر امام زمان (عج) مى رسند و آنچه را كه براى هر فرد مقدّر شده بر آن حضرت عرضه می دارند. در اعمال این شب آمده است؛ اول: صد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ دوم: صد مرتبه اللَّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ سوم: بخواند: اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ فِی الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ فِی رِزْقِی وَ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا و بجاى این کلمه حاجت خود را ذکر کند. نماز شب قدر دو رکعت است. در هر رکعت بعد از سوره حمد، نمازگزار باید هفت بار سوره توحید را بخواند و بعد از تمام شدن نماز هفتاد مرتبه ذکر «استغفر الله و اتوب الیه» را تکرار کند. به علت تکرار هفت‌باره سوره توحید در این نماز این نماز به نماز هفت قل هو الله مشهور شده است. شیخ عباس قمی در مفاتیح این نماز را از علامه مجلسی نقل کرده است. علامه مجلسی نیز در کتاب زاد المعاد بدون ذکرِ سند، حدیثی از پیامبر اسلام حضرت محمد(ص) نقل کرده است که بر اساس آن حدیث هر کس نماز شب قدر را بخواند و هفتاد مرتبه ذکر استغفار را بگوید، پیش از آنکه از جای خود برخیزد خداوند خود و والدینش را مورد مغفرت قرار می‌دهد و خداوند گروهی از ملائکه را مأمور می‌کند تا برای او حسنه بنویسند و نیز فرشته‌ای که برای او در بهشت درخت بکارد و قصر بنا کند و.. انتهای پیام/